નાઇલને કિનારેથી….

સમૃદ્ધિ…..વિચારોથી, વાણીથી, વર્તનથી, અનુભવથી!

Category Archives: કાવ્ય

किस्सा है कहानी है पहेली है, ज़िन्दगी ये मुँहलगी सहेली है !

middle-class-indians

હાથમાં પરસેવાથી ભીના થઇ આવેલાં ચંદ રૂપિયા, હથેળીમાં ચાંદ જેવાં દેખાતા શમણાં અને હૈય્યામાં ચંદનની સુગંધ જેવી અસર રાખવાની કોશિશ કર્યે રાખતો એક મધ્યમ-વર્ગ ભારતીય વર્ષો…વર્ષોથી વંશ-વારસે શીખવેલી આશાઓમાં જીવતો રહે છે.

ભલેને ભારતમાં ટેકનોલોજી સિકલ બદલાતી રહે પણ શકલ પર ‘ક્યારેક તો એ સાકાર થશે, કોઈક ક્ષણે તો નસીબનું પાનું ફરશે, મુશ્કેલીમાં કોઈક તો મદદે આવશે જ’ જેવાં અસંખ્ય મુરાદો અને ઈરાદાઓની ટોપી પહેરી રાખી છે.

કાળા-ધોળાંના બદલાવની આ પરીસ્થિતિ ૨૫ વર્ષ અગાઉ પણ એવી જ હતી જેવી અત્યારે છે. બદલાયું છે માત્ર આવરણ. સમજો ને કે ગિલીટ ચડાવવામાં આવ્યું છે.

આ પ્રૂફ જ જુઓને ૮૦’ના દશકમાં દૂરદર્શન પર આવેલી સિરિયલ ‘દાને અનાર કે’માં ગુલઝાર સાહેબની કલમ પણ એ સમયે સવારે ઉઠ્યા પછી કરાતાં કોગળાંમાં બોળાયેલી લાગે અને તેની અસર જમ્યા પછી માંજ્યા વિનાના વાસણોમાં પડી રહેલી ચીકાશમાં દેખાતી હોય….

થોડાંમાં કેટલું બધ્ધું શમાવેલું છે !!

किस्सा है कहानी है पहेली है,
ज़िन्दगी ये मुँहलगी सहेली है.
पहेली है, सहेली है….

दो-दो रुख हैं, दोगली है ज़िन्दगी,ज़िन्दगी
आज आए और कल ही जाना है, जाना है,
मीठी जैसे दाने हैं अनार के,
खट्टी जैसे ये अनारदाना है

गैर जैसे गहना हो पडोस का,
साथ जैसे हाथ में हथेली है
किस्सा है कहानी है पहेली है,
ज़िन्दगी ये मुँहलगी सहेली है.

– गुलज़ार

(ફોટો ક્રેડિટ: topnews.in)

…અને એ બહેરો દેડકો વરસાદ આવતા ફરીથી લપસીને ખાડામાં પડ્યો….

Frog-Rain

…અને એ બહેરો દેડકો
વરસાદ આવતા ફરીથી લપસીને ખાડામાં પડ્યો….

પણ આ વખતે તે લાંબો સમય
નિરાશ થઇ ને
એ ખાડાની અંદર જ
બેસી રહ્યો.

કેમકે તેને ઉપર રહેલાં
એ સૌ દેડકાંઓની
ખોટ વર્તાતી ‘તી.
જેઓ એ પહેલી વખતે
“તું બહાર નહિ નીકળી શકે.” એવાં
‘મૂક-મોટિવેશન’ વડે
તેને ઉપર ચડાવ્યો ‘તો.

ખાસ્સો સમય વીત્યો,
ઉપર કોઈ ન દેખાયું.
બહેરા દેડકાંએ હવે જાતે જ
મનને સવાલ કર્યો,
“તને બહાર આવવું છે ને?”

ને ‘અંદર’થી જ આવેલા
‘હા હા હા હા હા હા’ અવાજના
મૂક-મોટીવેશનલ પડઘાઓએ
તેને ધક્કો મારી ‘બહાર’ કાઢ્યો.

દેડકો હવે
વારંવાર ખાડે પડતો નથી.
અરે તેનાથી ડરતોય નથી.
વરસાદથી બનતા પાણીના
ખાબોચિયાથી પણ નહિ.

એ તો નજીકના સરોવરની પાસે
રહેલા વડ નીચે બેસી
જલસા કરે અને કરાવે છે.
પેલા મનમોજી પોપટની જેમ જ સ્તો…

(Photo Credit: storyista.com)

ચલો આજ હમ-દોનો થોડે ડોટ.કોમવાદી બનતે હૈ….

 

Unity-Integrity-In-India

ચલો આજ હમ-દોનો થોડે ડોટ.કોમવાદી બનતે હૈ….

મુહંમદકો તેરે ઘોડે પર સવાર લે,
મોહનકો મેરે રથ પર લે લેતા હું.

પંજતનકી શાન તું ભી દેખ લે,
ત્રિદેવકે દર્શન મૈ કર લેતા હું.

વુઝુકા પાની સરપે તું ફેર લે,
આચમનકો હોઠોપે મૈ રખ લેતા હું.

ખુદાકો સજદા તું ભી કર લે,
રામકો મત્થા મૈ ટેક લેતા હું.

તસ્બિહકે દાને દિલસે તું ફેર લે,
માલાકો મુંહસે મૈ જપ લેતા હું.

કુરઆનકી તિલાવત તું કર લે,
ગીતાકા પઠન મૈ કર લેતા હું.

મેરી નીલકો તેરી ગંગાસે મિલા લે,
ઈસે તું ચખ લે, ઉસે મૈ ચખ લેતા હું.

ચલ જાને દે યહ સબ અલગાવ…

મેરા-તેરા, તેરા-મેરા એક હી કર લે,
મુજે તું રખ લે, તુજે મૈ રખ લેતા હું.

-મુર્તઝાચાર્ય ‘અલ્ફ્ન’

સેક્સ અંગે મારા અંગેઅંગમાંથી નીકળેલાં અંગત મંતવ્યો….

SEX-Logo

એક દોસ્તે સુપર પણ સેન્સિટીવ સવાલ કર્યો: “સાહેબ, સેક્સ વિશે તમારું શું મંતવ્ય છે, તમારી સ્ટાઈલમાં ચર્ચા કરી શકો?” – મેં કહ્યું: “બકા ! આ વિષય બહુ લાંબી ‘ચર્ચા’નો નહિ પણ ટૂંકમાં સમજીને ‘અમલ’માં મુકવાનો છે.”

પણ પછી થયું કે બરોબર છે. દરેકને ગમતા આવા ‘સોજ્જા’ વિષય બાબતે મેં કેમ હજુ કાંઈ ‘કર્યું’ નહિ?!?!?

તો પેશ એ ખિદમત ! એ દોસ્તને (અને તમને સૌને પણ) સેક્સ અંગે મારા અંગેઅંગમાંથી નીકળેલાં શરૂઆતી મજ્જેદાર લિજ્જતદાર સાત સ્વાદવાળા અંગત મંતવ્યો….
— — —
૧. જે વ્યક્તિ…..‘સેક્સ વર્જિત છે.’, ‘બ્રહ્મચારી બનો’, ‘દિલમાં ખારા અને ખાટા વિચારો ન લાવો’ જેવા ઉપદેશ ઠોકે તો એને એવો અમ્પાયર સમજવો કે જે ક્યારેય ક્રિકેટ રમ્યો નથી. – (આવું એક વાર બાબા આમ્ટેએ વિનોબા ભાવેજીને સંભળાવી દીધું હતું.)

૨. સેક્સથી સંબંધને ઉજાળવો કે ઉજાડવો એ દરેકની અંગત ચોઈસ છે. પણ તેની કિંમત ચૂકવવી જ પડે છે. (મફતનું કાંઈ ન મળે…મનીયા.)

૩. જે વ્યક્તિમાં એક બાળકને પણ સંભાળવાની તાકાત ન હોય તો સમજવું તે એક ‘ઈમ્પોટેન્ટ’ વ્યક્તિ છે. (તેની દયા ખાજો બા !!!!)

૪. વિશ્વનો સૌથી પહેલો ધર્મ સેક્સ છે. (બાકી બધાં તેના Ex. છે.)

૫. ‘ધર્મનો ભ’ઈ’ કે ‘ધરમની બેન’ એવાં ટેગ્સ છે, જે ‘સમાજને ‘મામા બનાવવા’ માટે વપરાય છે. માટે હે “મિત્રવર્ય ! આવું ટેગવાનું અને સ્વીકારવાનું બંધ કરી સરળ રસ્તે ચાલ્યા આવો.” (ગુજરાતની વસ્તી આમેય ‘કૂદકે ને ભૂસકે’ વધી રહી છે.)

૬. જો સેક્સ એ તમારો મુખ્ય ધ્યેય ન હોય તો લગ્ન બાદ ‘આદિવાસીઓની આંતરરાષ્ટ્રીય પંચ-વર્ષિય વિકાસ યોજના’ વિશે જાણવું તદ્દન બંધ કરવું. (નહીતર એકેય પ્રોજેક્ટ પાર નહિ પડે.)

૭. દુનિયાને કામસૂત્રની જેટલી જરૂર છે એટલી જ જરૂર ડોટ.કૉમસૂત્રની પણ છે. (જેને એ સમજી લે છે તેના માટે ૧ + ૧ = ૦ સૂત્ર સાચું સાબિત થાય છે.)
— — —
બીજાં સાત સ્વાદવાળા જોઈએ છે?

(ધ્યાન રહે “પહેલા બચ્ચાં અભી નહિ, દૂસરા તુરંત નહિ, ઔર તીસરા….કભી નહિ હોં !!!)

“કાઠિયાવાડનો આ રોટલો ય કેવો? સાંભળો…

“મારાં વા’લાવ આપડું ગુજરાત ભલેને ૫૫ વરહનું થ્યું હોય પણ એ દિવશે દિવશે જુવાન થતું જાય સી. ને ઈમાંય જો આ કાઠીયાવાડની ધીંગી ધરા સે તો આખું ગુજરાત જીવતુંસ. ને પેલું હું કે’વું….વાઈબ્રન્ટ પણ…”
– કાઠીયાવાડને હજુયે અડધું ભટકેલા જીવ મુર્તઝાચાર્ય.
—- —-
મિસરમાં બેસી ગુજરાતની યાદને ફરીવાર તાજી તાજી વાગોળવા ગઈકાલે ઝવેરચંદ મેઘાણી નામના દરિયામાં (થોડી વાર માટે પણ ફક્ત કિનારેજ) ડૂબકી મારી આવ્યો. ને એમાંય અઢળક મોતીઓ દેખાયા હોવા છતાં એકાદ ઉપાડી લાવ્યો છું. જોઈ લ્યો એનું આહા ! વાહ !! પ્રૂફ.
— — —
“કાઠિયાવાડનો આ રોટલો ય કેવો? સાંભળો…
મંગલપુર ગામનો બાજરો હોય, ધ્રાંગધ્રાના પાણી ઘંટી હોય, દીધકિયા (જિ. સુરેન્દ્રનગર) ગામના કુંભારે બનાવેલી તાવડી હોય, મેરુપરગામની રાજપૂતાણીએ મધરાતે ઊઠીને મુઠ્ઠીએ મુઠ્ઠીએ ઘંટીમાં નાખીને પ્રભાતિયાંના સૂરે ગાતાં ગાતાં દળ્યો હોય.

ઈમાંથી ધોબેક લોટ લઈ માટીની કાળી રીઢી કથરોટમાં નાખ્યો હોય, પડખે છાલિયામાં ઓગાળેલા વડાગરા મીઠાનું પાણી લઈ લોટનો પીંડો બાંધ્યો હોય અને મા જેમ પહેલાં ખોળાના બાળકને હેતથી હુલાવતી હોય એમ પીંડાને બે હાથમાં લઈ રમાડતા રમાડતા રોટલો ઘડયો હોય ને તાવડીમાં નાખી ત્રાંબિયા જેવો શેડવ્યો હોય.

પછી ઈની કોપટી કાઢીને તાવણ્ય મૂકી હોય તો ત્રણ ત્રણ ઘર્યે જેની ફોરમ જાય ઈ નવચાંદરી ભેંસનું નખમાં ફાંહુ વાગે એવું ઘી ભર્યું હોય, કાઠિયાવાડની વાડીના કાંટાળા રીંગણાનું ભડથું અને ગિરની દેશી ગાયના શેડકઢા દૂધની તાંહળી ભરીને મૂકી દીધી હોય, ભગવાન શામળિયો ત્યાંથી નીકળ્યો હોય ને બાવડું ઝાલીને ભોજનના ભર્યા થાળ માથે બેસાડી દીધો હોય તો એના બત્રીસે કોઠે આનંદના દીવડા પ્રગટી જાય.

ઈ ન્યા બેઠો બેઠો રાધાજીને સંદેશો કહેવરાવી દે કે આપણને તો ભાઈ કાઠિયાવાડની ધરતી માથે ફાવી ગયું છે. તમને મારા વિના અણહરું લાગે તો તમે ય આંય વિયા આવો.’ શ્રી કૃષ્ણ ભગવાન કાઠિયાવાડમાં અમથા ભૂલા નહોતા પડયા. ઈ બાજરાના રોટલા, ઈ ગાયુંના શેડકઢા દૂધ, ઈ ગાજરના આથણાં, ઈ ગઢિયો ગોળ.

ઈ મે’માનગતિ ભાઈ, ભાઈ! આ બધું માણવા શ્રી કૃષ્ણ કાઠિયાવાડમાં ભૂલા પડયા હતા અને ગોકૂળ મથુરા મૂકીને જીવનભર આ ધરતી પર રહ્યા હતા. મહેમાનગતિનું મા’તમ આવું છે ભાઈ.”
— — —
મારા વાલીડાવ, આવો શુપર-ડુપર રોટલો જો ન્યા કણે મળી જાય તો નેક્સ્ટ વિઝીટમાં ઓણ જગ્યાએ આપણી ધૂણી ધખાસે ઈ પાકું.
-જય રાજાભાસુઅજુ !!!

તુમ બેસહારા હો?…..

“હસ કર ઝિંદા રહેના પડતા હૈ…અપના દુઃખ-સુખ સહેના પડતા હૈ,
રસ્તા ચાહે જીતના લંબા હો…દરિયા કો તો બહેના પડતા હૈ.”

દોસ્તો, તમારામાંથી કોઈકને ક્યારે એવું થયું છે કે……..

•=> કોઈક નિકટની વ્યક્તિ/ દોસ્તે તમને ‘લેના બેંક’ બનાવી તમને કાયમી `બનાવે રાખ્યા` હોય?

•=> આહ ! આખા બ્રહ્માંડમાં તમે જ માત્ર એક દુઃખી જીવ છો? અને આખી દુનિયાએ તમને એકલા પાડી નાખી છે?

•=> સંબંધોની બાબતમાં ‘કટી પતંગ’ બની ગયા છો અને કોઈક ઝાડ કે પત્રના શેડ નીચે ‘લટકી’ ગયા છો?

•=> સમાજને હમણાં જવા દો…કુટુંબમાં પણ તમારી પાવલી સંભળાતી નથી?

જવાબ જો::: દુઃખદ “હા………હા……..હા” હોય તો તમે આજે બરોબર જગ્યાએ આવી ગયા છો. કારણકે જે ગીત આજે હું શેર કરી રહ્યો છું એમાં ઉપરોક્ત દર્શાવેલા નાનકડા માનસિક રોગની દવા મળવાની છે.

જેનું નામ છે. (કાકા રાજેશ ખન્ના, નામે સાદી પણ ભડકદાર સિમ્પલ કાપડિયા અને અશોકકુમાર યુક્ત ફિલ્મ અનુરોધનું ગીત) “તુમ બેસહારા હો તો કિસી કા સહારા બનો.”

આ ગીત મને કંઈ એટલા માટે નથી યાદ આવ્યું કે થોડાં મહિનાઓ અગાઉ ગુજરી ગયેલા મન્ના ડેજી એ ગાયેલું છે. આ તો મારો અઠવાડિયે- પંદર દિવસે લેવાનો રેગ્યુલર ડોઝ છે. મન્નાજી તો બ્રાન્ડ-વેલ્યુ વધારી આપી છે.

જુઓ ભ’ઈ….એમાં દાદામુનીને બાળકો અને છોકરીઓ સાથે ગાતા જોવાના નથી. પણ તેમના ખુલ્લાં દિલે બતાવેલા મસ્તીભર્યા એક્સપ્રેશન્સ માણવાના છે. અને ગીતની પાછળ રહેલાં શબ્દોની જાણવાના છે. કેમ કે ખુશીઓને પાછી મેળવવાની દવા એ જ તો છે.: ‘બીજા ને મદરૂપ થવું.’

“કશ્તી કોઈ ડૂબતી પહોંચા દો…કિનારે પે,
તુમકો અપને આપ હી કિનારા મિલ જાયેગા”

મન્નાજી વિશે જ્યારે પોસ્ટ લખી હતી ત્યારે એમાં માત્ર આ ગીતનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. એમાં દોસ્ત Keyur Savaliya એ એટલી બધી અધીરાઈ બતાવી કે…થોડું વધારે લખવાની જરૂર પડી જ ગઈ.

હવે એક વાત ૭૧૭ વાર કહેવાની જરૂર ખરી? જાવ ભાઈઓ-બૂનો જાવ. અહીં નીચે મુકેલો ૭: ૧૭ મિનીટનો વિડીયોનો સહારો લઇ લ્યો. કેમ કે…મન્ના કે મુનિદાદા વારંવાર નથી મળતા.

સતત નીકળતી રહેતી ઘટના…

ગઈકાલે એક ઘટના ‘નીકળતી’ જોઉં છું…

મુંબઈથી પાછા ફરી કેરો-એરપોર્ટથી ઘરે આવવા માટે ત્યાંના મેઈન ગેટની બહાર ‘નીકળું’ છું. આદત મુજબ કેટલાંક ટેક્સી-ડ્રાઈવર્સ મારી સાથે જ અંદરથી મને ઘરે લઇ જવાની ઓફર્સ સાથે બહાર આવવા ‘નીકળે’ છે. પણ લગભગ બધાંની ઓફર બહુ મોંઘી ‘નીકળે’ છે. પાર્કિંગ પ્લોટ તરફ જતાં જ એક ટેક્સી મારી પાસે આવી ઉભી રહે છે.

નાનકડી બે દરવાજાં વાળી ટેક્સીના એ ડ્રાઈવર સાથે થોડો ભાવતાલ કરી હું તેની સાથે ઘરે જવા ‘નીકળું’ છું. પણ તે હજુ ગાડી સ્ટાર્ટ કરે એ સાથે જ ત્યાંનો કોઈક ટ્રાફિક-પોલીસ ઓફિસર તેને રોકી લાયસન્સની માંગણી કરે છે. ડ્રાઈવર અને લાયસન્સ બંને જેન્યુઈન તો ‘નીકળે’ છે, છતાંય….

પેલો ઓફિસર તેના કાર્ડને જપ્ત કરી (બકરો મળવાની ખુશી સાથે) પાસે આવેલા બીજાં સાગરીતો પાસે પહોંચી ચુક્યો છે. ડ્રાઈવર મને આંગળીથી “જસ્ટ હમણાં જ પાછો આવું છું, સાહેબ”નો ઈશારો કરી સાઈડ પર ટેક્સી પાર્ક કરી થોડી મહેનતે દરવાજામાંથી બહાર ‘નીકળે’ છે.

ડ્રાઈવરના એક હાથમાં લાકડી છે. તે પેલાં પોલીસ-ઓફિસર્સની ટોળી પાસે ધીમી-ધીમી ચાલે બસ પહોંચવાની કોશિશ કરે છે. એનો આવો હાલ જોઈ બીજો ઓફિસર સેકન્ડ્સમાં ઉભો થઇ તેની નજીક આવી ભેંટી પડે છે. આવી ‘ઝપ્પા-ઝપ્પી’ જોઈ પહેલો તેના હાથમાંનું લાયસન્સ-કાર્ડ પાછુ રીટર્ન કરે છે. એટલા માટે કે અમારા સૌની નજરમાં ડ્રાઈવર અપંગ છે.

રસ્તામાં મારા મોઢામાંથી તેની ‘કાર’કીર્દીની સફરો વિશે શંકાસ્પદ સવાલો ‘નીકળતાં’ રહે છે. શરૂઆતમાં બેકાર લાગતી તેની વાતોમાંથી પણ એવી સચ્ચાઈ ‘નીકળે’ છે કે જેનાથી મને ફરીવાર જાણવા મળે છે, કે માણસ પોતાના વતનથી દૂર શાં માટે ‘નીકળે’ છે.

આખરે મારા ઘરના આંગણે પહોંચી હું ટેક્સીની બહાર ‘નીકળું’ છું, ત્યારે આ શબ્દો મારા દિલમાંથી ‘નીકળે’ છે….

“આપણી ઝિંદગી પણ એક ‘નીક’ જ છે ને ! – જ્યાંથી પ્રત્યેક ક્ષણે અનુભવોનો પ્રવાહ સતત ‘નીકળતો’ જ રહે છે…”

ટ્રાન્સફોર્મેશનની એ ૩૦૦ સેકન્ડ્સ…

Transformation

…..એટલા જ માટે હું એ ૩૦૦ સેકન્ડ્સ માણવા ક્યારેક આખી રાત જાગતો રહું છું.

જે લોકો પ્લેનની લાંબી મુસાફરી કરે છે, તેમને ઘણીવાર સવારથી રાત કે રાતથી સવારમાં પસાર થવું પડતું હશે. કેરોથી મુંબઈની રાતની સાડા પાંચ કલાકની મુસાફરી પણ એવી જ કાંઈ હોય છે.

ચાર કલાક અરબસ્તાનના અફાટ રણ પરથી પસાર થઇ ગયા પછી અરબી સમુદ્ર શરુ થાય છે અને આસમાનમાં (ક્ષિતીજ પર) દૂઉઉઉઉઉઉઉઉઉઉઉઉરથી આછા લાલ-પીળા રંગની ઝાંય ધીમે ધીમે શરુ થાય છે. ત્યારે સવારની સવારી તૈયાર થતી હોય છે.

દર વખતની જેમ આ વખતે પણ નક્કી કરી જ રાખ્યું હતું કે પ્લેનના એ ઉડ્ડયન દરમિયાન રાતથી સવાર પડવાની તે ઘટના માણવી અને કેમેરે કંડારવી જ.

આ ક્ષણો એવી હોય છે કે એક તરફ ગાઢ અંધારું અને બીજી તરફ ઘટ્ટ અજવાળું દેખાય છે. બેની વચ્ચેનો અદભૂત સમન્વય બસ….આઆઆહ!… ત્યારે બધું જ બાજુ પર મૂકી ‘તમસોમાં જ્યોતિર્ગમય’ના ટ્રાન્સફોર્મેશનમાં સમાઈ જવાનું હોય છે.

આ ક્ષણોને પણ હું બંદગી (પ્રાર્થના) જ ગણું છું. લગભગ ૩૦૦ સેકન્ડ્સની….આંખોથી દિલમાં ઉતરતી એવી.

ને થોડી મિનીટ્સ પછી તો…દૂરથી પ્યારું ભારત અને ગુજરાત દેખાવું શરુ થાય છે. અને

…એટલા જ માટે હું એ ૩૦૦ સેકન્ડ્સ માણવા ક્યારેક આખી રાત જાગતો રહું છું.

યું કી…બાત હૈ…યુ.કે. કી

ગઈકાલે અમારા સૈય્યેદના સાહેબની ૧૦૨મી વર્ષની વર્ષગાંઠના સેલિબ્રેશન માટે અહીંના અમારા યુથ-ગ્રુપે એક પ્રહસન (સ્કીટ)ના પ્રોગ્રામનું આયોજન કર્યું. જેમાં મારા ભાગે | માન્ચેસ્ટર (યુ.કે)થી આવતા હોય એવા મન્નુભાઈ માસ્તર | નું એક અનોખું પાત્ર ભજવવાની જવાબદારી આવી.

સ્કૂલ અને કોલેજના દિવસોમાં કરેલા કેટલાંક નાટકોના દિવસો જાણે મને પાછાં મળ્યા. માત્ર ૩ જ દિવસમાં સ્ક્રિપ્ટની તૈયારી, બ્રિટીશ- ગુજરાતી પહેરવેશ ધારણ કરી મુર્તઝાને ‘મન્નુભાઈ માસ્તર’માં ટ્રાન્સફોર્મ કરવાનો, સ્ટેજ પર સતેજ રહી, હાથમાં દાંડિયા લઇ મન્નુને ફન્ની કરી ડાયલોગ્સ ડિલીવર કરવાનો અનુભવ અદભૂત રહ્યો.

‘જેનો અંત સારો, પછી બધું જ સારું ગણાય’ એમ આખો શો હીટ અને હોટ રહ્યો.

મોડી રાતે ઘરે પાછો ફર્યો ત્યારે આંખનો થોડો થાક ઉતારવા ફેસબૂકના માત્ર કેટલાંક સ્ટેટસ પર આછી નજર ફેરવી. અને ત્યાં જ ક્રિયેટિવ કવિ શ્રી પંચમભાઈ શુક્લનો લંડન થી (એ પણ યુ.કે.!!!) એક મેસેજ ચમક્યો.

“મુર્તઝાભાઈ, તમારું એક કાવ્ય અહીંના અમારા એક મેગેઝિન ‘ઓપિનિયન’માં આ મહિનાના અંકમાં પબ્લિશ કરવામાં આવ્યું છે.”

યુ.કેના વર્ચ્યુઅલ મન્નુ માસ્તરનો થાક યુ.કેના જ એક્ચ્યુઅલ ગુજ્જુ ‘પંચમદા’ એ સેકન્ડ્સમાં ઉતારી ‘નાઈખો બાપલ્યા!’

૨૦૧૧માં જુલાઈના એક દિવસે સતત ૪ કલાક આખી રાત જાગી લેખને બદલે આ કાવ્ય લખ્યુંતું ત્યારે ખબર ન હતી કે એનો ‘ઓપિનિયન’ મને આ રીતે લેખે લાગશે ! મુ. વિપુલભાઈ કલ્યાણી અને પંચમભાઈ શુક્લ, આપનો હાર્દિક આભાર.

તમારામાં રહેલો કોઈક એવો કલાકાર છે જે વર્ષોથી સૂતેલો હોય?- જો મોકો મળે તો તક ખોળી ક્યારેક જગાડી દેજો. આમાં કલાકો નહિ માત્ર એક ક્ષણ કાફી છે.

સુખી તો દરેકને થવું હોય છે. પણ એ તો જાતે ખુશ થઇ ‘મેળવવી’ પડે છે….સાથીઓને સથવારે !

‘ફેસબૂકી’ કાવ્યોના પ્રકાર કેટલાં હોય છે તે જાણવા છે? લ્યો આ રહ્યાં…

આમાં વિશ્વની કોઈ યુનિવર્સીટી મારા રિસર્ચની મદદે આવી નથી. પણ..ફેસબૂક પર સર્ચ કરતા કરતા કેટલાંક ઝણઝણતા તારો મળી આવ્યા…કે આધુનિક ફેસ્બૂકી કાવ્યો કેટલાં પ્રકારના હોય છે?

•=> ગુન્હા-કબૂલ કાવ્ય: આવા કાવ્યો વાંચ્યા બાદ થાય છે કે જો તેને થર્ડ-ડિગ્રી રૂપે કેદીઓને સંભળાવવામાં આવે તો ત્રાસીને જરૂર ગુન્હો કબૂલ કરી શકે એટલાં ભારેખમ હોય છે.

•=> નાડા-ચડ્ડી કાવ્ય: શ્રુગાંર-રસથી ભરપૂર આ કાવ્યો વાંચ્યા બાદ થાય તો ખરા કે ઘણું બધું ખુલી ગયું રે…(દિમાગ સિવાય!)

•=> વિશ્વરૂપમ્ કાવ્ય: સોરી! આવા કાવ્યોમાં કમલ હસનની કોઈ ભૂમિકા નથી. પણ ગંજી-ફરાક ઉપર બેસી ચણા ફાંકીને તેવા સુન્દરમ અલૌકિક કાવ્યોમાં સમગ્ર વિશ્વદર્શન કરાવવામાં આવે છે. (પછી ભલેને પાર્ટી પાલનપુરની બારે’ય ન જઈ શકી હોય)

•=> દુઃખીજીવ(લેણ) કાવ્ય: આમાં પાર્ટીને લાગી રહ્યું છે કે…તે બ્રહ્માંડનો એ સૌથી દુખિયારો જીવ બની અવતર્યો છે ને બસ એ હવે ચંદ ઘડીઓનો જ મહેમાન છે. શૃંગારિક ગાળોથી ભરપૂર આ કાવ્યોની અસર વાઈરલ હોય છે. એનાથી બચવાનું ઇન્જેક્શન માઈકલ જેક્શન પાસેય નહોતું.

•=> મેગી-૨ મિનીટ્સ કાવ્ય: બરોબર…બે જ મિનીટમાં તૈયાર થઇ જતા આ કાવ્યોની વાત તો સાવ સામાન્ય છે. પણ મુશ્કેલી એ વાતની છે કે…મેગી-યુક્ત આવા કાવ્યોને પકડવા ન તો ચોપ-સ્ટિક મળે છે કે ન ચમચો. ત્યારે ભૂલેચૂકે એ જોઈ લેનારને એમ લાગે છે કે ‘ખવિ’ ભલે દેશી હોય, પણ ‘ખાવ્ય’ ‘મેઇડ-ઇન-ચાઈના’નું છે.

•=> ‘ભાઈ છાપ’ બેસન-યુક્ત કાવ્ય: ઇનડાયરેકટલી એમની (ન સાંભળતી પ્રેમિકા કે ન સાંભળતા પ્રેમી)ને દાદાગીરી બતાવવા માટે આવા શૂરવીર કાવ્યો રચવામાં આવેલા હોય છે. પણ વર્ષને અંતે એવી સંસ્થાઓ વાંઢા કે વાંઢી રહી જતા હોય છે. (પછી એકલા ભજીયા ખાવું કોને ગમે, ભ’ઈ?)

•=> ‘લાઈક’-ફંડ ઉઘરાણી કાવ્ય: તેમાં શબ્દોના અર્થનું માથું અને હાથ-પગો ૭૨૦ અંશના ખૂણે ફરતા હોય છતાં આપણને ‘લાઈક’ કરવા માટે હાથ-પગ જોડવામાં આવે….(આ બાબતે દિલનો ઉપયોગ કેમ કરાય બાપલ્યા!?!?!)

[ રિસર્ચ હજુ ચાલુ હૈ મેર દોસ્ત!. આવા બીજાં પ્રકારો મળશે ત્યારે નવા સંશોધન રૂપે તેની નવી આવૃત્તિ બહાર પાડવામાં આવશે. (કાવ્યની નહિ રે…આવા લેખની હોં) ]

ત્યારે બને છે…‘વેલ ઇન ટાઈમ’

પાછલા સ્ટેટસમાં લખ્યું’તું કે…થોડા ખીન્ન થયા હોવ ત્યારે…નાના ભૂલકાંવની શાળામાં જઈ આવવું. મોટિવેશનની કિતાબ વાંચવાની જરૂર નહિ રહે.

હવે આજે જ્યારે…કોઈક ભુલાયેલા કે ભુલાયેલી દોસ્તે કોઈ રીતે પણ મોહબ્બતનો મેસેજ આપી દિવસ બનાવી નાખ્યો હોય અને તે પછી આખા દિલ અને ડીલમાં એનો નશો ઉતારી ખુબજ ખુશ થઇ જવાય ત્યારે?…

વ્હાલા દોસ્ત ! કોઈક એવા બુઝુર્ગ (વડિલ) હોય જે એકલવાયા હોય. ખાસ કરીને એવી હોસ્પિટલમાં માંદગીને કારણે બિછાને પડ્યા હોય તો એની મુલાકાત સાચો ‘વેલ ઇન ટાઈમ’ બની શકે છે.

માત્ર એક સ્પર્શ…એક ટચ…ગુલાબોના કન્ટેનરની ગિફ્ટનું કામ કરે છે.

એમની ઝિંદગીમાં છવાયેલો લાગતો કાર્બન ડાયોક્સાઈડ…તમારી મોહબ્બત થકી ઓક્સિજનનું કામ કરી નાખશે….બોસ!

નિલાંબર :

એની વે!…આ બધી મસ્ત મૌસમમાં આજે ‘પહેલી’ માટે દિલમાંથી નીકળ્યાં કેટલાંક ‘વેલેન્ટાઈકુઝ’

વેલેન્ટાઈન્સ,
તું મારામાં અને હું
‘તારા’માં એક.

 ~*~

વેલેન્ટાઈન્સ,
હવે ‘માળા’માં હું ને
‘તાળા’માં એક.

 ~*~

વેલેન્ટાઈન્સ,
પછી ‘જોબમાં’ અને
‘બોજ’માં એક.

 ~*~

વેલેન્ટાઈન્સ,
એક થયાં સ્વમાં ને,
ગૂમ સ્વ.માં.

કેટલાંક ફેસબૂકી હાઈકુઓ….

આ બે દિવસ પહેલા ચેકબૂક લખતાં લખતાં ‘ફેસબૂક’ વિશે હાઈકુઓ લખાઈ ગયા…પણ હવે તો ‘થોરાંમાં ઘન્નું ચક્કર’ ને સમાવવાની મૌસમ છે. લ્યો ત્યારે..|
—————-
ચાલો થોડાંક
હાઈકુઓ માણીએ,
ફેસબૂકના…
—————-
કોમેન્ટ’ કરું,
તે પહેલા તું મને,
લાઈક’ તો થા!
—————-
વોલ’ ના બોલ,
જો પાછાં અફળાય
તો, ન બોલ !
—————-
શેર કે કૉપી?
તારું એ કર્મ આપે,
સાચી ઓળખ.
—————-
ફોટોજેનિક
નથી છતાં કાયમી
ટેગ’ ટેન્શન.
—————-
કટ’ થયા છો?
કે અંદરથી ચાલુ
છે ‘કૉપી-પેસ્ટ’?
—————-
ભલેને બ્લેન્ક,
હોય ‘ઇમેજ’ તોય
લાઈક’ કરો.
—————-
કર્યું પ્રપોઝ,
ગયું ફ્રેન્ડ’શિપ’નું
વહાણ ડૂબી.
—————-
ઝુકરબર્ગ
‘બનાવે’ હરચીજ
ફેસબૂકમાં!
—————-
રિફ્રેશ’ થાવા,
ઉપર-નીચે સ્ક્રોલ
કરતા રહો.