નાઇલને કિનારેથી….

સમૃદ્ધિ…..વિચારોથી, વાણીથી, વર્તનથી, અનુભવથી!

Tag Archives: કેરો

ગળાને મળતો નાનકડો ગળ્યો એવોર્ડ એટલે…કાક !

kahk-An Egyptian Sweet

સૌથી પહેલા તો અહીં જે ફોટોગ્રાફ મુક્યો છે એને બરોબર જોઈ લો અને પછી આગળ વાંચો કે વસ્તુ શું છે?

હમ્મ્મ ! તો હવે જાણો કે…પ્રસ્તુત દેખાતી વસ્તુ માટે ‘ઘણાં થોરાંમાં ઘન્નું’ કહી દઉં…..

” મેંદો, બેકિંગ પાવડરના મિક્ષ્ચરને અસલી ઘી + અસલી બટરમાં લોટ બાંધી તેને તેની વચમાં કાજુ+બદામના પાવડર+અસલ મધમાં મેળવેલું અરેબિક ખજૂરનું પેસ્ટ બનાવી તેને ગોળો આકાર આપી ઓવનમાં બ્રાઉન બેકિંગ કરી, ઠંડા પાડી તેની પર પાકી સાકરનો લિસ્સો પાવડર ભભરાવી ખુદને પહેલા અને પછી આખી ફેમિલીને ખવડાવવા આવતી આ કુકીઝ (દેશી બિસ્કીટ)ને ‘કાહ્ક (ચાલો, પેલી મંજરી વગરનો) ‘કાક’ પણ બોલશો તો ચાલશે.

અહીં ઈજીપ્તમાં ફાતેમીદ સમયથી વર્ષો વર્ષોથી ખાસ રમઝાન મહિનાના છેલ્લાં દિવસોમાં ટ્રેડિશ્ન્લી કાક બનાવવાનો અને ખાવાનો બહુ મોટો મહિમા છે.

ઈદના મૌકા પર અહીં મિસરીઓ એકબીજાંને આવી મિસરી-યુક્ત કાહ્ક ખવડાવવામાં, ગિફ્ટ આપવામાં મોટા એવોર્ડ જેવું સન્માન ગણે છે.

જો કે અહીંના ઘી-મધ-ખજૂરનું જોર એવું છે કે મારા જેવો અમદાવાદી તો માંડ બે કાકમાં જ ‘બેક’ થઇ જાય છે. એટલે જ સાહેબ ! લખવાની બાબતમાં પણ મેં આજે થોડું મોણ ઓછું જ રાખ્યું છે. આફ્ટરઓલ રોઝા અભી બાકી હૈ…ઈદ અભી આગે હૈ…મેરે દોસ્ત! “

(ફોટો-ક્રેડિટ: thesweetexplorer)

Advertisements

દિલ સાફ, તો દુનિયા આબાદ !

Small Rocky Stones

 

અરેબિકમાં ‘મૌકા’ શબ્દનો અર્થ ‘ખાસ જગ્યા’ થાય છે. આ મૌકા પરથી એક શબ્દ એ પણ છે ‘મક્કા’ જેના રહેવાશીઓને મુક્કીમ કહેવામાં આવે છે. અસલ નામ: ‘મક્કા મુકર્રમા’

(આપણે હિન્દી/ગુજરાતીમાં તેનો અર્થ ‘તક’ તરીકે લઈએ છીએ. હવે પેલું પોસ્ટકાર્ડ પર લખવામાં આવતું ‘મુકામ-પોસ્ટ’ નુંય કનેક્શન મળ્યું ને?)

એજ રીતે અરેબિક શબ્દ ‘મદીના’નો અર્થ એટલે ‘શહેર’. આ શહેરનું અસલ નામ: મદીના મુનવ્વરા (રોશનીથી ભરાયેલું શહેર)

એક મુસ્લિમ તરીકે બાળપણથી મને પણ આ બંને શહેર જોવાની ઈચ્છા. જ્યાં નબી સાહેબ (સ.અ)ના પરિવારની સુગંધ હજુયે એવી બરકરાર છે, જ્યાં ‘અલ્લાહકે સબ બંદે એક હો જાતે હૈ’ એવી જગ્યાને જાણવા, જોવા માટેની ખ્વાઈશ તો હોય જ ને !

અને આખરે એ લગની અને મુહબ્બતની લાગણી મને બરોબર બે વર્ષ અગાઉ આ બંને શહેરોની (હજ તો નહિ પણ) ઉમરાહ સફરના ભવ્ય મોકા રૂપે ફેમિલી સાથે ત્યાં ખેંચી લાવી હતી.

આ શહેરોમાં ક્યાં, કેવું, શું, કઈ રીતે, શાં માટે, ક્યારે ક્યારે કેટલું જોવું એની પણ જતા પહેલા અમને ટ્રેઈનિંગ આપવામાં આવે, ત્યારે વાત આમ નથી રહેતી.

એટલા માટે કે જે રાજ્ય વ્યવસ્થા વર્ષો અગાઉ પયગંબર સાહેબ (સ.અ) સ્થાપી ચુક્યા હતા, તેને માત્ર ફરવાને બહાને ન જોઈ શકાય. પણ દિલમાં એક મુહંમદી શ્રદ્ધાની ટોર્ચ જલાવી જોવું પડે.

મારા નસીબ કે તે વેળાએ કમ્પ્લિટ થયેલી હજની મૌસમ પછીનો ઔસમ માહોલ મેં જાતે જોયો, અનુભવ્યો. અત્યારે તો માત્ર એટલું જ કહું કે…સઉદી અરેબિયન સરકાર દર વર્ષે હજની વ્યવસ્થા માટે જે સહુલીયાતો આપે છે, પહેલા તો તેનો જોઇને જ સલામ કરવાનું મન થઇ જાય છે.

મક્કા-મદીના, મીના-મુઝ્દલેફા શહેરોનાં રોડ, ગલીઓ, મસ્જીદની (અંદર અને બહારનાં) પ્રાંગણ, એટલાં ચોખ્ખા અને સારી રીતે વિકસાવવામાં આવ્યા છે, કે કોઈ ધમાલ સર્જાય એ પહેલા જ ત્યાંની સ્થાનિક પોલિસ મોડર્ન સાધનોનો ઉપયોગ કરી મિનીટ્સમાં કંટ્રોલ કરી શકે છે.

પણ પછી સવાલ થાય છે કે: જ્યાં આવનાર લાખો મુસલમાનો માટે સોફિસ્ટિકેટેડ રહેવાની, ચાલવાની, બેસવાની, આવવા-જવાની સરળતા મળતી હોય તેની સુપર્બ સિસ્ટમમાં અંધાધૂંધીધી (સ્ટેમ્પેડ) શાં માટે સર્જાય છે?

સવાલ જેટલો ઉંડો હતો, જવાબ મને એટલો જ મૂળ કારણ સાથે મળ્યો: ઉતાવળ + લોભ-લાલચ.

બીજાં લાભ જલ્દી લઇ જાય અને પોતે કેમ બાકાત રહી જાય?”-

બાબત કોઈપણ હોય. જ્યાં દરેકને ‘રોટલો અને ઓટલો’ હાજીઓ માટે તૈય્યાર કરી આપવામાં આવ્યો હોય એમાં પણ બીજાંનું પડાવી લેવાની લોભિયા-વૃત્તિ આવાં સ્ટેમ્પ-પેડિયા સંજોગો સર્જે છે.

આ બધું જ હું જાતે જોઈ આવ્યો, સમજી આવ્યો. અને એટલે જ તાજેતરમાં મીના શહેરમાં થયેલી એ મગજમારીનાં ન્યુઝે લખવાનો મોકો આપ્યો છે. જેને નાસમજુ મીડિયા-લોકોએ ધર્મનાં નામે બળાપા રૂપે કાઢ્યો છે.

જે સાચા સંતોએ સમજુ સમાજ વિકસાવવા સુચારુ સિસ્ટમ સ્થાપી તેને ફોલો કરવાનું આહ્વાન કર્યું હોય, તેને બરોબર સમજ્યા વિના કાંકરીચાળો કરનાર ‘શયતાન’ જ હોય.

સાચો મુસ્લિમ આવાં શયતાનોને કાંકરાં ‘મારતો’ નથી, પણ તેની શયતાનિયત પર કંકર ‘ફેંકે’ છે.

દિલ સાફ તો દુનિયા આબાદ.

મક્કા-મદીના મોરલો:

“હજ કરવા તો લાખો લોકો આવતાં હોય છે. પણ એમાંથી બસ ચંદ લોકો જ હાજી બનીને જાય છે.” – નબી મુહંમદ, રસુલ-એ-ખુદા (સ.અ)

સાચો ‘રફી’ હોય કે ‘સઈદ’ એ તો સદાય ‘આસપાસ’ જ રહેવાનો….

Fans of Rafi

આમ તો આફ્રિકાના કોઈક ગામમાં, અમેરિકાના ટાઉનમાં કે મિડલ-ઇસ્ટનાં કોઈક મોહલ્લામાં જાઓ ‘અમિતાપ્પચ્ચન’ના નામે લોકો ઇન્ડિયન કે ઇન્ડિયાને ઓળખે. અહીં કેરોમાં પણ નાનકડા ડ્રાઈવરથી માંડી કોર્પોરેટ ડાયરેક્ટર્સમાં પણ બચ્ચનબાબુ બવ ‘વાલા.

પણ થોડાં મહિના પહેલા મારા ઘરની જ સામે આવેલી મોટી સ્ટેશનરી-બૂકશોપમાં જવાનું થયું, ત્યારે પાછળથી અવાજ આવ્યો: “ઇન્તા હિન્દી?” (તમે ઇન્ડિયન છો?)- ત્યારે ફરીને હસતા મોંએ મેં હા ભણી. તો તુરંત બીજો સવાલ થયો. “Do You know Muhammad Rafi? I’m big fan of him.” ને બસ મારું શોપિંગ ત્યાં જ અટક્યું.

મુહંમદરફી સાહેબના નામે ઓળખે એવો પહેલો બંદો એટલે (ફોટોમાં દેખાતો) આ મુહંમદ સઈદ ચાચા.

શરૂઆતમાં થયું કે ‘રફી ફેન’ના નામે કદાચ એમના ૨-૪ ગીતોની ઓળખ આપી બાપુ મને એમની ફેનગીરી બતાવશે. પણ કાચી સેકન્ડ્સમાં જ એમના મોબાઈલમાં રહેલું પાકું રફીકી કલેક્શન……..

હમભી અગર બચ્ચે હોતે નામ હમારા હોતા”..(ફિલ્મ: દૂરકી આવાઝ)

દિલકે આઈનેમેં તસ્વીર તેરી રહેતી હૈ”.. (ફિલ્મ: આઓ પ્યાર કરે)

કૌન હૈ જો સપનોમેં આયા, કૌન હૈ જો દિલમેં સમાયા (ફિલ્મ: ઝૂક ગયા આસમાન),….

જેવાં સોંગ્સ જોયા- જાણ્યા પછી મને વાત થોડી સિરિયસ લાગી. ને મારાથી પણ એક સોંગ નીકળી ગયું: “આ ગલે લગ જા મેરે સપને મેરે અપને મેરે પાસ આ….”

ચાલો ગીત-સંગીત તો સમજ્યા પણ કયા હીરો પર ફિલ્માવવામાં આવ્યું છે એની પણ ડીટેઇલ્ડ વિગતો આપી શકે તો બેશક આ મોહબ્બતીને એવા મોહમ્મદી તરફ માન કેમ ન ઉપજે?- એટલે ચાર દિવસ પહેલા નક્કી કર્યું કે આ પોસ્ટ લખવાનું મોટિવેશન મેળવવા જ્યારે એમને પાછો મળું ત્યારે એમની સાથે સેલ્સમેની ફોટો પણ પાડી લઉં.

તો જાણે મારા દિલની વાત સમજી ગયા હોય એમ ચાચાએ બે દિવસ પહેલા સામેથી ડિમાંડ મૂકી કે “દોસ્ત, મને રફીસાહેબનું એક મોટું પોસ્ટર આપીશ, જેથી હું મારા રૂમમાં કાયમી લટકાવી શકું અને એમના દીદાર દરરોજ કરી શકું?.….” – હવે ફોટો જોયા પછી પૂરાવાની શી જરૂર?

હું માનું છું કે આ મુહંમદ સઈદચાચા જેવાં બીજાં ઘણાં મિસરી ચાહકો હશે જેઓ આપણા હિન્દુસ્તાની સંગીત પાછળ ડોલતા હશે. વાત માત્ર રફીસાહેબની જ નથી. બીજાં અનેકાનેક સંગીત રત્નો છે, જેઓના સુપર્બ-મધુર સૂરોએ બીજાં છેડા પર સૂરાવલીઓ છેડી છે.

આવા Fan કરતા પણ વધારે ‘AC’ જેવાં સાંગીતિક ચાહકો જોંઉ છું ત્યારે થાય છે, કે દિલથી કરેલા કોઈપણ કામનાં વેવ્ઝ ધીમધીમે આખા આલમમાં વગર વિઝાએ તેના ચાહક સુધી પહોંચી જ જાય છે.

(પોસ્ટર આપી નીકળતી વખતે મસ્તી સૂઝી: “ ચાચા, ફિલ્મ સંગમનું રાજ કપૂર પર ફિલ્માયેલું ‘બહારોં ફૂલ બરસાઓ મેરા મહેબૂબ આયા હૈ… સાંભળ્યું જ હશે ને?- તો ચાચુ બોલી ઉઠ્યા ‘હે ભાઈ ! એ તો રાજેન્દ્રકુમારે સૂરજમાં ગયું છે.)

સાચો ‘રફી’ હોય કે ‘સઈદ’ એ તો સદાય ‘આસપાસ’ જ રહેવાનો.

આજની આ મુહંમદ રફી-જુલાઈ, ‘સઈદ’ને અર્પણ….

મિસરીમુગન્ની મોરલો:

“ટંગસ્ટનનાં કે ગ્રાફેનનાં તાર કરતા પણ અનેકગણા મજબૂત સૂરીલાં તારો દિલમાંથી નીકળી ‘ટંગ’ દ્વારા પ્રસરેલાં હોય છે. અને એવાં જ સૂર વ્યક્તિને ‘તારો’ (સ્ટાર) બનાવે છે.”

આવું દેખાય ત્યારે ‘પાણી પાણી’ થવાય જ ને!

Bank_of_Nile_River

શર્ટનાં બટન બાંધતા બાંધતા જ (પેન્ટ પહેરી લીધા પછી હોં) મારા ઘરેથી પાંચ મિનીટની અંદર આ દ્રશ્ય દેખાય તો સમજી લેવાનું કે બ્લ્યુ નાઇલનાં ઓવારે પહોંચી ગયા.

મોર્નિંગ બ્રિઝ આપતો આ સીન હું બ્રિજ પરથી દરરોજ જોઉં છું. અને એટલે જ તો ‘નાઇલને કિનારેથી’ કશુંક લખવાની ચળ ઉપડી આવે છે. (હવે અહીં ‘આવી ગયા’ હોઈએ અને નાહી નાખવાનું મન થઇ જ જાય તો હમજી લેવાનું કે ઘરેથી પેન્ટ પહેરવાનું ભૂલી ગયા છીએ.)

મોબાઈલથી કેટલી સરળ સુવિધા બની છે કે પળવારમાં આપણે આંખોથી સમાવાયેલું દ્રશ્ય સીધુ દિલમાં સેવ કરી શકીએ છીએ. ટોટલ અસલી સિમ્પલ ક્લિક…નો ફોટોશોપ !

મોર્નિંગ મોરલો:

(ફોટોમાં પેલી દેખાતી જસ્ટ પસાર થયેલી નાનકડી નાવમાં મા હલેસાં મારી રહી છે અને દિકરો માછલાં પકડી રહ્યો છે. બસ કલાપી, રમેશ પારેખ કે સુરેશ દલાલની ખોટ વર્તાય છે.)

વેલકમ સપ્ટેમ્બર ! 

September-2014

આ મહિનો શરુ થાય ત્યારે કેટલીક બાબતો યાદ આવી જાય. જેમ કે…

=> બાળપણમાં શિક્ષક દિનની રજાની સાથે સાથે શિક્ષક બનવાની એક મીઠ્ઠી સજા….

=> વર્ષો અગાઉ અમદાવાદથી કેરોનું માઈગ્રેશન થવાની તૈયારી..

=> અમેરિકામાં બનેલી નાઈન–ઈલેવનની ગોઝારી ઘટના…

=> બ્લોગીંગ દ્વારા મારા નેટ કેરિયરની શરૂઆત,..

=> અને અને અને…આ વર્ષે તો….એક મસ્તમ ખાસ સપ્ટેમ્બરી ગિફ્ટ મળી છે. જેનાં સમાચાર અને શેરિંગ બસ…તમને પણ જલ્દી મળ્યા જ સમજો….

ખૈર, પણ ત્યાં સુધી બાળપણથી જેને લોકલ બેન્ડવાજામાં, બર્થડે-પાર્ટીઝમાં તેમજ બીજી અનેક ફિલ્મોમાં (ચોરાયેલી) સાંભળવા મળેલી હોલિવૂડી ફિલ્મ ‘કમ સપ્ટેમ્બર’ની આ પ્રખ્યાત બનેલી સિગ્નેચર ધૂનની મજા લઇ લ્યો:

 (Photo Credit: Great-images.org)

આ મમી…મને કાયમ બોલાવે!

Murtaza_at_Pyramids

વર્ષો અગાઉ જ્યારે પહેલીવાર કેરો આવ્યો ત્યારે એક એક દોસ્તે પૂછ્યું કે “વ્હાય ડીડ યુ કમ ટુ કેરો?”- ત્યારે સિમ્પલી જવાબ આપ્યો: “બિકોઝ માય ‘મમી’ વોઝ કોલિંગ.”

હજારો વર્ષોવાળા ઈજીપ્તના પિરામીડઝ માટે લાખો લોકોએ કરોડો પાનાં ભરી લખ્યું છે ,ને લખી રહ્યાં છે. જ્યારે જ્યારે મને અહીં કાંઈક ખોવાયેલી ફીલિંગ્સ આવે છે, ત્યારે પિરામીડઝની પાસે પહોંચીને એની ભવ્યતા જોઈ લઉં છું, તેની દિવાલને ચૂમી લઉં છું, તેના મસમોટા પથ્થર પર જઈ બેસી જાઉં છું. 

એક અજીબ એહસાસ છે આ જગ્યાએ. આપણે માણસો ઘણી અજાયબ વસ્તુઓ બનતી જોતા આવ્યા છે, ને જોતા રહીશું, પણ એ જ બે પગવાળાં માનવો એ જ આ સુપર-હાઈપર પિરામીડઝ બનાવ્યાં છે!?!?! એ હજુયે માની શકાતું નથી.

હાળું ‘ઈમ્પોસિબલ’ શબ્દ અહીં કેમ સાચો પડી જતો લાગે છે?!?!? 

સતત નીકળતી રહેતી ઘટના…

ગઈકાલે એક ઘટના ‘નીકળતી’ જોઉં છું…

મુંબઈથી પાછા ફરી કેરો-એરપોર્ટથી ઘરે આવવા માટે ત્યાંના મેઈન ગેટની બહાર ‘નીકળું’ છું. આદત મુજબ કેટલાંક ટેક્સી-ડ્રાઈવર્સ મારી સાથે જ અંદરથી મને ઘરે લઇ જવાની ઓફર્સ સાથે બહાર આવવા ‘નીકળે’ છે. પણ લગભગ બધાંની ઓફર બહુ મોંઘી ‘નીકળે’ છે. પાર્કિંગ પ્લોટ તરફ જતાં જ એક ટેક્સી મારી પાસે આવી ઉભી રહે છે.

નાનકડી બે દરવાજાં વાળી ટેક્સીના એ ડ્રાઈવર સાથે થોડો ભાવતાલ કરી હું તેની સાથે ઘરે જવા ‘નીકળું’ છું. પણ તે હજુ ગાડી સ્ટાર્ટ કરે એ સાથે જ ત્યાંનો કોઈક ટ્રાફિક-પોલીસ ઓફિસર તેને રોકી લાયસન્સની માંગણી કરે છે. ડ્રાઈવર અને લાયસન્સ બંને જેન્યુઈન તો ‘નીકળે’ છે, છતાંય….

પેલો ઓફિસર તેના કાર્ડને જપ્ત કરી (બકરો મળવાની ખુશી સાથે) પાસે આવેલા બીજાં સાગરીતો પાસે પહોંચી ચુક્યો છે. ડ્રાઈવર મને આંગળીથી “જસ્ટ હમણાં જ પાછો આવું છું, સાહેબ”નો ઈશારો કરી સાઈડ પર ટેક્સી પાર્ક કરી થોડી મહેનતે દરવાજામાંથી બહાર ‘નીકળે’ છે.

ડ્રાઈવરના એક હાથમાં લાકડી છે. તે પેલાં પોલીસ-ઓફિસર્સની ટોળી પાસે ધીમી-ધીમી ચાલે બસ પહોંચવાની કોશિશ કરે છે. એનો આવો હાલ જોઈ બીજો ઓફિસર સેકન્ડ્સમાં ઉભો થઇ તેની નજીક આવી ભેંટી પડે છે. આવી ‘ઝપ્પા-ઝપ્પી’ જોઈ પહેલો તેના હાથમાંનું લાયસન્સ-કાર્ડ પાછુ રીટર્ન કરે છે. એટલા માટે કે અમારા સૌની નજરમાં ડ્રાઈવર અપંગ છે.

રસ્તામાં મારા મોઢામાંથી તેની ‘કાર’કીર્દીની સફરો વિશે શંકાસ્પદ સવાલો ‘નીકળતાં’ રહે છે. શરૂઆતમાં બેકાર લાગતી તેની વાતોમાંથી પણ એવી સચ્ચાઈ ‘નીકળે’ છે કે જેનાથી મને ફરીવાર જાણવા મળે છે, કે માણસ પોતાના વતનથી દૂર શાં માટે ‘નીકળે’ છે.

આખરે મારા ઘરના આંગણે પહોંચી હું ટેક્સીની બહાર ‘નીકળું’ છું, ત્યારે આ શબ્દો મારા દિલમાંથી ‘નીકળે’ છે….

“આપણી ઝિંદગી પણ એક ‘નીક’ જ છે ને ! – જ્યાંથી પ્રત્યેક ક્ષણે અનુભવોનો પ્રવાહ સતત ‘નીકળતો’ જ રહે છે…”

ટ્રાન્સફોર્મેશનની એ ૩૦૦ સેકન્ડ્સ…

Transformation

…..એટલા જ માટે હું એ ૩૦૦ સેકન્ડ્સ માણવા ક્યારેક આખી રાત જાગતો રહું છું.

જે લોકો પ્લેનની લાંબી મુસાફરી કરે છે, તેમને ઘણીવાર સવારથી રાત કે રાતથી સવારમાં પસાર થવું પડતું હશે. કેરોથી મુંબઈની રાતની સાડા પાંચ કલાકની મુસાફરી પણ એવી જ કાંઈ હોય છે.

ચાર કલાક અરબસ્તાનના અફાટ રણ પરથી પસાર થઇ ગયા પછી અરબી સમુદ્ર શરુ થાય છે અને આસમાનમાં (ક્ષિતીજ પર) દૂઉઉઉઉઉઉઉઉઉઉઉઉરથી આછા લાલ-પીળા રંગની ઝાંય ધીમે ધીમે શરુ થાય છે. ત્યારે સવારની સવારી તૈયાર થતી હોય છે.

દર વખતની જેમ આ વખતે પણ નક્કી કરી જ રાખ્યું હતું કે પ્લેનના એ ઉડ્ડયન દરમિયાન રાતથી સવાર પડવાની તે ઘટના માણવી અને કેમેરે કંડારવી જ.

આ ક્ષણો એવી હોય છે કે એક તરફ ગાઢ અંધારું અને બીજી તરફ ઘટ્ટ અજવાળું દેખાય છે. બેની વચ્ચેનો અદભૂત સમન્વય બસ….આઆઆહ!… ત્યારે બધું જ બાજુ પર મૂકી ‘તમસોમાં જ્યોતિર્ગમય’ના ટ્રાન્સફોર્મેશનમાં સમાઈ જવાનું હોય છે.

આ ક્ષણોને પણ હું બંદગી (પ્રાર્થના) જ ગણું છું. લગભગ ૩૦૦ સેકન્ડ્સની….આંખોથી દિલમાં ઉતરતી એવી.

ને થોડી મિનીટ્સ પછી તો…દૂરથી પ્યારું ભારત અને ગુજરાત દેખાવું શરુ થાય છે. અને

…એટલા જ માટે હું એ ૩૦૦ સેકન્ડ્સ માણવા ક્યારેક આખી રાત જાગતો રહું છું.

પરવા છોડો…ઔર અપની ધૂન જમાઓ…

Bahi_Saeed_with_O'dd

અરેબિકમાં દરવાનને ‘બવ્વાબ’ કહેવાય છે. એટલે કે ‘દરવાજાનો રખેવાળ’. અહીં કેરોમાં લગભગ દરેક મોટી બિલ્ડીંગમાં એક બવ્વાબ તો જરૂર હોય છે.

જેમ આપણે ત્યાં ગુરખાઓ સિક્યોરીટીમાં તેમની વફાદારી અને બહાદુરી માટે જાણીતા હોય છે. એમ જ અહીં ‘સઈદી લોકો (સીદી નહિ) તેમની મજબૂત ફીદાગીરી માટે જાણીતા છે.

બિલ્ડીંગનું રક્ષણ કરવાથી લઇ….ગાડીઓ સાફ કરવાનું, ત્યાંના રહીશોનો માલ-સામાન ઊંચકી લાવી આપવાનું તેમજ આવતા-જતા લોકો પર સ્પાય કરવાનું કામ પણ તેઓ કરતા રહે છે.

આવા જ એક બવ્વાબ ‘બ્હાહી સઇદી’ છે. મારી બિલ્ડીંગની નજીક આવેલા તેના જેવા બીજા ઘણાં એવા લોકોથી હટકે છે. રંગીન મિજાજ, હસમુખો સ્વભાવ અને તરન્નુંમી શોખ રાખતો આ બ્હાહીને સાંજ પડે ત્યારે તેની બિલ્ડીંગ પાસેથી પસાર થતા જોઉં છું ત્યારે એક ‘સુખી કુટુંબ’ની વ્યાખ્યા બતાવતો તેની પત્ની અને નાના બાળક સાથે રમતો દેખાય છે.

અહીં ફોટોમાં….બ્હાહીભાઈ રાતનો કરફ્યુ શરુ થાય એટલે પોલીસની પેટ્રોલિંગ-મોટર્સ કે બીજાં અન્ય વિહિકલ્સની ટેન્શન-દોડાદોડ વચ્ચે પણ લગભગ અડધો-પોણો કલાક તેનું વાજિંત્ર: હુ’દ’ (આપણે ત્યાં દિલરૂબા)થી ખુલ્લા દિલે અરેબિક લોકગીત વગાડી નિજાનંદમાં મશગૂલ દેખાય છે. સમજોને કે…સુખની ડેફિનેશનનો ચિતાર…હાઈ-ડેફીનેશન ચિત્રમાં જોવા મળે છે.

મેં તેને માત્ર એટલું કહ્યું કે “ભાઈ, તું જે વગાડે છે તેમાંથી નીકળતા સૂરો મને ઘણાં મીઠ્ઠા લાગે છે.” તો એ મને હસમૂખે કહે છે… “તમને શીખવું છે?”

હવે બોલો- મારા શબ્દસૂર સાથે…તેની ખુશીના સૂરોની શું સરખામણી કરું?

મુગન્ની મોરલો:

” જો સિક્સટીને જ ‘સીટી’ નહિ વગાડી હોય તો…સિક્સટી એ પહોંચતા સુધી ….સીટી નહિ વગાડવાનો વસવસો કાયમી રહેશે.’ પરવા છોડો…ઔર અપની ધૂન જમાઓ! “

લેમન બજારે ઓલિવની તેજ-તર્રારી

Saqu-El-Lamoon-Olive-lemon-market

અહીં વિન્ટેજ કેરોમાં એક વિસ્તાર છે: સુક-અલ-લમૂન. (મુખ્ય લીંબુ બજાર-માર્કેટ)

આખા વર્ષ દરમિયાન વહેલી સવારમાં જો ત્યાંથી પસાર થાવ ત્યારે હજારો ટનના લીલા-પીળા ટનાટન લીંબુઓ ખડકાય છે. અને ચંદ કલાકોમાં આખા શહેર અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં ડીસ્ટ્રીબ્યુટ થઇ જાય છે.

પણ અત્યારે પિંક ક્લ્યામેટ છે. ઠંડી શરુ થવાની અને ગરમીને વિદાય આપવાની સિઝન. એવા વાતાવરણમાં જ્યારે લીંબુ સાથે શાક-ફળના કોમ્બોનો રાજા એવા ઝૈતુન (ઓલીવ) નું રિઝન ભળે તો ફિર ક્યા કહેના!

લીલા-ઘટ્ટજાંબલી-કાળા રંગના, સ્વાદે થોડાં આમળા જેવા આ ઓલીવ અહીંના લાખો લોકોનું પ્રિય છે. કેટલીયે બીમારીઓનો ઘરબેઠા ઈલાજ કરવા હાથવગું લાગતા આ ઓલીવ મોમાં પાણી અને બોડીમાં તર્રારી લાવે છે. અત્યારે સીઝનેબલ ભાવમાં માત્ર ૨ પાઉન્ડ (૧૮ રૂપિયે) કિલો છે.

જેમ આપણે લાડવે કે ખીચડીમાં ઘી પીરસાય એમ અહીની તરકારી-શાકમાં ઓલીવ ઓઈલ વેરતા જોવું છું ત્યારે બાળપણમાં ઘણીવાર ઝૈતુનના તેલથી બોડી પર મસાજ કરી આપતી મારી મા યાદ આવી જાય છે. એટલે આંખો બંધ કરી ૮-૧૦ ‘તૈલી ઓલીવ’ મોંમાં ઉતારી લઉં છું. (આંસુ ઓ જોવા કોને ગમે?)

એમના દ્વારા એવું કહેવાય છે કે…

.

•~> ગોકળગાય ત્રણ વર્ષ સુધી સતત ઉંઘ ખેંચી શકે છે. (આપણે ત્યાં કોલેજના પણ ‘તૈણ’ વરસ જ હોય છે ને?)

•~> જાપાનમાં બનતા ૯૫% મોબાઈલ ફોન્સ ‘વોટરપ્રૂફ’ હોય છે. (આમેય જાપાનીઓ પણ ‘વોટરપ્રૂફ’ જીવન વધારે જીવે છે.)

•~> આ પૃથ્વી પર ઈ.સ.૧૮૦૦ની આસપાસ જન્મેલા (ઓફિસીયલી) માત્ર ૧૪ વ્યક્તિઓ જ હયાત છે. (એ જાણવું પડશે કે આ લોકો ‘જીવતા’ કઈ રીતે હશે?)

•~> ડિઝનીલેન્ડને માત્ર કલરફૂલ રાખવા તેના કારીગરો આખા વર્ષ દરમિયાન લગભગ ૨૦,૦૦૦ લીટર રંગ વાપરે છે. (રંગ છે ડિઝની..તને!)

•~> આ અમારા ગામમાં આવેલા પિરામીડ્સનો અસલ રંગ સુઘડ સફેદ હતો. (જુવો ખરી કે આ સમય પણ ભલભલાને ‘ખાકી’ કરી નાખે છે. ખૈર, ઈંટ ‘કેરો’ રંગ લાગ્યો લ્યા ઈજીપ્ત)

•~> વિશ્વયુદ્ધ-૨ દરમિયાન ચીનાઓ ધડાકેદાર કેમિકલ્સનો ઉપયોગ પાન-કેક અથવા તો મફીન્સમાં ખાવા માટે ભરી રાખતા અને જે વધે તેને ધડાકાઓ કરવામાં કરતા. (હ્મ્મ્મ્મ્મ્મ હવે સમજ પડી કે….ચીનાઓને ‘ચાઈનીઝ’ અને ભારતીયોને ભારત’વાસી’ કેમ બોલાય છે!!!!!)

•~> સવારે જાગીએ ત્યારે ઉઠવાની પાંચ મિનીટમાં જ ૫૦% સપનું ભૂલાઈ જાય છે. અને પછીની ૧૦ મિનીટ થોડી રાહ જોવામાં આવે તો એને યાદ કરવામાં ૯૦% સપનું ગાયબ જ થઇ જાય છે. (તો એનો અર્થ એમ જ થયો કે આપણું સપનું સાકાર કરવા વધુ ભાગે ‘ઊંઘતા રહેવું’?!?!?!?!)

ચાલો ભ’ઈ….કોણ કોણ ‘હવડે જાઈગું’ છે?

‘મ’ ની માયાજાળ..મિસરમાં !

High-Way_Cairo

મમીથી શરુ કરી મહા-સંસ્કૃતિ, મુસલમાન, મુહંમદ હોસ્ની મુબારક, મહા-વિરોધ, મધ્યસ્થ ચૂંટણી, મુસ્લિમ-બ્રધરહૂડ, મુહંમદ મુરશી, મીડિયોકર મેનેજમેન્ટ, મગજમારી, માથાકૂટી, મતભેદ, મહા-ચળવળ, મીડિયા, મનોસ્થિતિની વચ્ચે આ તમારો મિત્ર ……મુર્તઝા મિસરમાં બેસીને શું લખે અને શું ન લખે?

‘નથી જાણ્યું અમારે પંથ શી મહા-આફત ખડી છે,
ખબર છે એટલી કે મીસરીઓની હાકલ પડી છે.’

– (મેઘાણી બાપુની માફી સાથે)

સ્ટ્રીટ, રોડ, ઘરો ખાલી કરી….ઘરથી થોડેક જ (દૂર કહું તો) આવેલા મહાચોક ‘તાહરીર સ્ક્વેર’ ખાતે અત્યારે લાખો લોકો તંબૂ તાણીયા રે લોલ!

ખૈર, થોડાં અરસા અગાઉ એક ટેક્સી-ડ્રાઈવર સાથે વાત કરી ત્યારે એણે અહીંના ગામઠી અરેબિક અંદાઝમાં એક વાત કરી…

“સાહેબ, અમારી પ્રજાને સખત ભુખ તો લાગી છે પણ શું ખાવું એ વિશે સૌ કોઈ અસમંજસમાં છે. એવું જ શાશનમાં થઇ રહ્યું છે. પહેલા એમણે મુબારકને ઉથલાવ્યા, પછી મોરસીને લાવ્યા. હવે એનાથીથી કંટાળી ફરી નવી જ ઉથલપાથલ કરી રહ્યા છે. જો આવું થયા કરશે ત્યારે અમારી રોજીનું શું?

ખૂબ દુઃખ સાથે કહું છું કે…પ્રજાને હાથમાં લઈને પકડી શકે એવો કોઈ લીડર અમને કેમ નથી મળતો?- કે પછી પ્રજાનો જ જુવાળ તેને આગળ લાવવા દેતો નથી? – ક્યાં ખોટ છે?- કેમ કોઈ સાચા દિલથી શું જોઈએ છે તે વિશે વાત કરતુ નથી?- આવું ક્યાં સુધી ચાલશે?- અમારું ભવિષ્ય શું?

(અને પછી એક સટ્ટાઆઆક્કક કરતો સવાલ તેણે મને પૂછ્યો): “ભાઈ, તમારા હિંદમાં આવું હોય?”

…અને મેં પણ ‘મૌન’થી જ જવાબ આપ્યો.

દુવાની અસર…

દોસ્તો,

એ સત્ય ઘટના થોડાં વર્ષો પહેલા અમિરાબેન સાથે બની હતી. અને તેમના દ્વારા એ વાર્તારૂપે મારી ડાયરીમાં ઉતરી પણ આવી.

આજે ખાસ અક્ષરનાદ.કૉમ માટે તેને શબ્દ તેમજ સ્વરમાં બાંધી આપ લોકોની સાથે શેર કરી રહ્યો છું.

http://aksharnaad.com/2013/06/24/effect-of-doa/

અક્ષરનાદ પર પબ્લિશ કરવા માટે અઝીઝી દોસ્ત જીગ્નેશભાઈ અધ્યારૂનો તહે દિલથી શુક્રિયા…

તો એ છે ભીખ માંગવાની એક નવી ઢબ…

અહીં કેરોમાં પાછલાં અમૂક વર્ષોથી ભીખ માંગનારાઓનું પ્રમાણ ઘણું વધી ગયું છે. યુઝુઅલી સોફિસ્ટિકેટેડ, સૂટબૂટમાં તાજામાજા નાહીને નીકળ્યા હોય એવા બુઝુર્ગ આદમીઓ, જીન્સ ટી-શર્ટ પહેરેલી જુવાન બાઈઓ અવારનવાર રસ્તામાં જતી વખતે ક્યાંકથી ટપકી પડે છે, અને પછી શરુ કરે છે એમની વિવિધ માંગણીઓ..

* — “સાહેબ! મારી ગાડીનું પેટ્રોલ ખલાસ થઇ ગયું છે. આમ તો ૧૦૦ પાઉન્ડનું જરૂરી છે પણ અત્યારે ૫૦નું પણ ભરી આપશો તો મહેરબાની. કે પછી…

* — “એ દોસ્ત! હું એલેક્ઝાન્ડ્રીયા શહેરમાં રહું છું. મારી પાસે ટિકિટના પૈસા ખલાસ થઇ ચુક્યા છે. ૫૦ પાઉન્ડ આપીશ તો તારું એહસાન.” યા તો..

* — “મારી દીકરી હોસ્પિટલમાં તડપી રહી છે. ઓપરેશન માટે એક પણ રકમ નથી. આ ડોક્ટરના પ્રિસ્ક્રીપ્શન માટે જો તું મદદ કરશે તો તારું ભલું થશે…” વગેરે..વગેરે…

ચાલો એ તો સમજ્યા કે આવી ઘટનાઓ બીજે ક્યાંક પણ બનતી રહેતી હશે. પણ થોડાં જ દિવસ અગાઉ ઘરની બહાર એક કૌતુક દીઠું. લઘરવઘર હાલતમાં એક બાઈએ અહીંની સફેદ કેરો ટેક્સીમાં છત પર મોટું સ્પિકર મુકીને, ડ્રાઈવર સાથે અંદર બેસી માઈકમાંથી અરેબિકમાં રીતસર ભીખની આજીજી કરી. જે મારી લાઈફમાં મેં પહેલી વાર જોયું.

શરૂઆતમાં તો લાગ્યું કે કોઈ ચૂંટણી પ્રચાર હશે (જો કે એ પણ તો એક તરેહની રાજકીય ભીખ જ છે ને!) -પણ જ્યારે તેના અવાજમાં ધીમે ધીમે આંસુઓ ટપકવા લાગ્યા ત્યારે ટેકસીની આસપાસ આવીને કેટલાંક લોકોએ તેને મદદ પણ કરી. અને બાઈએ શાનદાર અદાથી સારી એવી રકમ એકઠી પણ કરી લીધી.

પન્નાલાલ પટેલનું ક્વોટ છે: “ભૂખથીયે ભૂંડી ભીખ છે.” ત્યારે મને થાય છે. કે રેવોલ્યુશન પછી કેરોની હાલત એટલી તો કથળી નથી જ કે આવી રીતે ભીખ માંગવાનો નવો વેપલો શરુ થાય.

નિલ’અંબર’ 

” જેમને ખુદની ઉપર પૂરેપૂરો ભરોસો છે તેઓ ખુદાના ભરોસે બેસી નથી રહેતા. અલ્લાહ તો દેતા હૈ, પર બંદા કહા લેતા હૈ?!?!”

| સ્વ આનંદ પરમ્ સુખમ્ |

Paper_Bike_in_Cairo

તો આ છે…અમારા કેરોમાં વહેલી સવારે પેપર ડીલીવરી આપતી બાઈક-કાર.

મજાની વાત છે કે, અહીંનું મુખ્ય દૈનિક પેપર ‘અલ- હરમ’ તેમના પેપરમેન ને આવી ગાડીઓ માઈક્રો-લોન સ્વરૂપે આપે છે. 

આવી આરામદાયક બાઈક-કાર પર બેસીને તેનો સવાર…વ્હેલી સવારે ધાર્યા નિશાનથી ઉપરના માળાઓ પર પેપર ફેંકે છે ત્યારે થાય છે કે…અંદરના સમાચારો ‘માથે વાગે’ એ કરતા એમની તદબીરનું આ નિશાન તકદીર પણ બદલે તો કેવું સારું…!!!!

પણ જવાબ એમ છે કે…

પેપરની આવી વેચણી દ્વારા જ એમને ખુદના કામની મોહબ્બત વહેંચવી વધારે ગમે છે…

| સ્વ આનંદ પરમ્ સુખમ્ |