નાઇલને કિનારેથી….

સમૃદ્ધિ…..વિચારોથી, વાણીથી, વર્તનથી, અનુભવથી!

Tag Archives: સફર

દિલ સાફ, તો દુનિયા આબાદ !

Small Rocky Stones

 

અરેબિકમાં ‘મૌકા’ શબ્દનો અર્થ ‘ખાસ જગ્યા’ થાય છે. આ મૌકા પરથી એક શબ્દ એ પણ છે ‘મક્કા’ જેના રહેવાશીઓને મુક્કીમ કહેવામાં આવે છે. અસલ નામ: ‘મક્કા મુકર્રમા’

(આપણે હિન્દી/ગુજરાતીમાં તેનો અર્થ ‘તક’ તરીકે લઈએ છીએ. હવે પેલું પોસ્ટકાર્ડ પર લખવામાં આવતું ‘મુકામ-પોસ્ટ’ નુંય કનેક્શન મળ્યું ને?)

એજ રીતે અરેબિક શબ્દ ‘મદીના’નો અર્થ એટલે ‘શહેર’. આ શહેરનું અસલ નામ: મદીના મુનવ્વરા (રોશનીથી ભરાયેલું શહેર)

એક મુસ્લિમ તરીકે બાળપણથી મને પણ આ બંને શહેર જોવાની ઈચ્છા. જ્યાં નબી સાહેબ (સ.અ)ના પરિવારની સુગંધ હજુયે એવી બરકરાર છે, જ્યાં ‘અલ્લાહકે સબ બંદે એક હો જાતે હૈ’ એવી જગ્યાને જાણવા, જોવા માટેની ખ્વાઈશ તો હોય જ ને !

અને આખરે એ લગની અને મુહબ્બતની લાગણી મને બરોબર બે વર્ષ અગાઉ આ બંને શહેરોની (હજ તો નહિ પણ) ઉમરાહ સફરના ભવ્ય મોકા રૂપે ફેમિલી સાથે ત્યાં ખેંચી લાવી હતી.

આ શહેરોમાં ક્યાં, કેવું, શું, કઈ રીતે, શાં માટે, ક્યારે ક્યારે કેટલું જોવું એની પણ જતા પહેલા અમને ટ્રેઈનિંગ આપવામાં આવે, ત્યારે વાત આમ નથી રહેતી.

એટલા માટે કે જે રાજ્ય વ્યવસ્થા વર્ષો અગાઉ પયગંબર સાહેબ (સ.અ) સ્થાપી ચુક્યા હતા, તેને માત્ર ફરવાને બહાને ન જોઈ શકાય. પણ દિલમાં એક મુહંમદી શ્રદ્ધાની ટોર્ચ જલાવી જોવું પડે.

મારા નસીબ કે તે વેળાએ કમ્પ્લિટ થયેલી હજની મૌસમ પછીનો ઔસમ માહોલ મેં જાતે જોયો, અનુભવ્યો. અત્યારે તો માત્ર એટલું જ કહું કે…સઉદી અરેબિયન સરકાર દર વર્ષે હજની વ્યવસ્થા માટે જે સહુલીયાતો આપે છે, પહેલા તો તેનો જોઇને જ સલામ કરવાનું મન થઇ જાય છે.

મક્કા-મદીના, મીના-મુઝ્દલેફા શહેરોનાં રોડ, ગલીઓ, મસ્જીદની (અંદર અને બહારનાં) પ્રાંગણ, એટલાં ચોખ્ખા અને સારી રીતે વિકસાવવામાં આવ્યા છે, કે કોઈ ધમાલ સર્જાય એ પહેલા જ ત્યાંની સ્થાનિક પોલિસ મોડર્ન સાધનોનો ઉપયોગ કરી મિનીટ્સમાં કંટ્રોલ કરી શકે છે.

પણ પછી સવાલ થાય છે કે: જ્યાં આવનાર લાખો મુસલમાનો માટે સોફિસ્ટિકેટેડ રહેવાની, ચાલવાની, બેસવાની, આવવા-જવાની સરળતા મળતી હોય તેની સુપર્બ સિસ્ટમમાં અંધાધૂંધીધી (સ્ટેમ્પેડ) શાં માટે સર્જાય છે?

સવાલ જેટલો ઉંડો હતો, જવાબ મને એટલો જ મૂળ કારણ સાથે મળ્યો: ઉતાવળ + લોભ-લાલચ.

બીજાં લાભ જલ્દી લઇ જાય અને પોતે કેમ બાકાત રહી જાય?”-

બાબત કોઈપણ હોય. જ્યાં દરેકને ‘રોટલો અને ઓટલો’ હાજીઓ માટે તૈય્યાર કરી આપવામાં આવ્યો હોય એમાં પણ બીજાંનું પડાવી લેવાની લોભિયા-વૃત્તિ આવાં સ્ટેમ્પ-પેડિયા સંજોગો સર્જે છે.

આ બધું જ હું જાતે જોઈ આવ્યો, સમજી આવ્યો. અને એટલે જ તાજેતરમાં મીના શહેરમાં થયેલી એ મગજમારીનાં ન્યુઝે લખવાનો મોકો આપ્યો છે. જેને નાસમજુ મીડિયા-લોકોએ ધર્મનાં નામે બળાપા રૂપે કાઢ્યો છે.

જે સાચા સંતોએ સમજુ સમાજ વિકસાવવા સુચારુ સિસ્ટમ સ્થાપી તેને ફોલો કરવાનું આહ્વાન કર્યું હોય, તેને બરોબર સમજ્યા વિના કાંકરીચાળો કરનાર ‘શયતાન’ જ હોય.

સાચો મુસ્લિમ આવાં શયતાનોને કાંકરાં ‘મારતો’ નથી, પણ તેની શયતાનિયત પર કંકર ‘ફેંકે’ છે.

દિલ સાફ તો દુનિયા આબાદ.

મક્કા-મદીના મોરલો:

“હજ કરવા તો લાખો લોકો આવતાં હોય છે. પણ એમાંથી બસ ચંદ લોકો જ હાજી બનીને જાય છે.” – નબી મુહંમદ, રસુલ-એ-ખુદા (સ.અ)

Advertisements

સાહસ અને હસાહસનું સર્વનામ એટલે….

Sir Richard Branson

મને આ અંગ્રેજ બચ્ચો સર રિચાર્ડ બ્રાન્સન સીધેસીધો ગમે છે. જો લિસ્ટ બને તો એટ-લિસ્ટ બાવીસ કારણો મળી શકે. એટલાં માટે કે તેઓ મ્હોરા-માસ્ક વગરના ચહેરાવાળી વાઈબ્રન્ટ ઝિંદગી જીવે છે.

કોઈ દંભ નહિ, કોઈ ખોટો મુખોટો નહિ. અસલી ચેહરો, બિન્દાસ્ત-બેફિકર… જીવન. જે કરે છે તે ખુલ્લે આમ. ટોટલ ‘વર્જિન’ રહ્યા વિના, સદાબહાર ગ્રીન.

(આવું હું ‘સાવચ્ચ થોરાક’માં એટલાં માટે કહી શકું કે થોડાં વર્ષો પહેલા મુંબઈમાં ગેટ-વે-ઓફ ઇન્ડિયાની પાસે મેં તેમને દેશ- વિદેશની ‘ફેશન અપ્સરાઓ’ની વચ્ચે એમને કોઈક એડ-કેમ્પેઈન માટે ફોટો-સેશન કરતા જોયા’તા….બેપરવાહ!!!!)

એમની નસેનસમાં સનસનાટી સર્જવાની તન કી શક્તિ મન કી શક્તિ ભારોભાર રહેલી છે. તેમની કંપની ‘વર્જિન ગ્રુપ’ને પણ દરરોજ તરોતાઝા રાખી સમયાંતરે મિડિયાનાં કેમેરામાં સતત લાઇમલાઈટ બતાવતા રહે છે. 65 વર્ષે એમણે ડોસો કેહવું એ બુઢાપાનું અપમાન કહી શકાય. બુઢા હોગા ઉસકા દાદા !

અત્યાર સુધીની તેમની ઝિંદગીની સફરનું લેખું જોખું જોઈએ તો દરેક દિવસ એમના અને એમણે ઓળખનાર દરેક માટે કેસ-સ્ટડી જેવો બને. બાળપણથી જ ‘સાહસ અને હસાહસ’ નામના ફેકટર્સને તેમની મા એ ગળથુથી સાથે પીવડાવી છે.

એમને બસ કોઈક વર્જિન ‘પ્રોબ્લેમ’ દેખાવો જોઈએ. એમાંથી તેઓ ધંધો શોધી કાઢી પૈસા બનાવવું શરુ કરી દે છે. પછી જો હોગા દેખા જાયેગા જેવી અજબ અને ગજબ મર્દાનગી સાથે તેમાંથી સોલ્યુશન આપતા રહે છે. એટલે ઉદ્યોગ સાહસિકની વ્યાખ્યા સમજવાની ન હોય રાજ્જા…એ તો આવા રાજાઓને જોઈને જ શીખવાની હોય.

(હવે આટલું તો હું એમના સાત પુસ્તકોમાંથી ફકત ‘લૂઝિંગ માય વર્જિનીટી’ અને ‘સ્કર્યું ઈટ, લેટ્સ ડૂ ઈટ’ વાંચ્યા પછી કહી શકું છું.)

એમના પુસ્તકો ‘સફળતાની કથાઓ’ નહિ, પણ ‘નિષ્ફળતાની કહાની’ કેટેગરીમાં મૂકી શકાય. જેના પાને પાને આ વિલાયતી કાદુના ડાયરા સંભળાય છે. અને એ પણ ડુંગરે નહિ, ટાપુઓ પર.

ટાઈમ હોય તો ખાલી આ લિસ્ટ પર પણ નજર મારી તેના પુસ્તકોના પ્રિવ્યુ વાંચશો તો પણ અટકાયેલાં કોઈક કામની વર્જિનીટી તૂટશે એની ગેરેંટી.: http://amzn.to/1NtzHMV

વર્જિન મોરલો:

“જે ડરે, એ રડે.
જે ખસે, એ હસે”

(આમ તો આ ક્વોટ રિચાર્ડબાબજીનું સમજી વાંચવાનું….બાકી આવું લખવાનું મને પણ સૂઝ્યું એમની અનેકાનેક ઓડિયો-વિડીયો ચેનલ્સ માંથી.)-

તો બોલો, આજે તમને કયો ગઢ જીતવો છે?

(Image Credit: http://99u.com)

Film Review: Hector in Search For Happiness….

Hector in Search of Happiness...

એનું નામ ડૉ. હેક્ટર.

વિસ્તારના નામે તેની પાસે લંડનમાં થેમ્સ નદીને કિનારે આવેલ એક બંગલો જેમાં એટ લિસ્ટ ૨૦ જણા આરામથી રહી શકે. જ્યારે વસ્તારના નામે માત્ર તે એકલો જીવ. એટલા માટે કે તે અનાથ છે.

રોટીના નામે તેનો વ્યવસાય: સાય્કાઈટ્રિસ્ટ
અને રોઝીના નામે તેના સુખ-દુઃખમાં સહભાગી બનતી એક માત્ર ગર્લ-ફ્રેન્ડ: ક્લારા.

કમાણીના નામે તે વર્ષનાં લાખો પાઉન્ડ કમાય છે. કેમ કે તેની ‘સાયકોલોજીકલ અને પ્રોફેશનલ સલાહ’ તેના કરોડપતિ ક્લાયન્ટ્સને ખુશ રાખે છે એટલે એ સૌ પણ આ સુખીજીવને ખુશ રાખે છે.

તેની પાસે આવતા લગભગ દરેક ક્લાયન્ટને આ ડોક્ટર હેક્ટર પાસેથી એક સોલ્યુશન જોઈએ છે. શારીરિક, માનસિક, સામાજીક કે ધાર્મિક રીતે સતત સુખ કેમ મેળવવું?-

આ મસ્તમૌલા જીવ બહારથી બધાંને ખુશ દેખાય છે.

પણ…પણ…પણ…અંદરથી સાવ નિરાશ છે. સુખ આપતો ડોક્ટર ખુદ પોતે જ દુઃખી હોય તો તેના જેવી બીજી દુઃખી બાબત શું? – તેની સમજુ ગર્લ-ફ્રેન્ડ ક્લારાને હેક્ટરના આ હાલની ખબર છે. છતાંય તે તેના વ્હાલાને કારણ વિના કોઈ સલાહ આપતી નથી.
પીઢ થઇ ચુકેલો હેકટર એક દિવસ સામેથી જ નાનકડો ધમાકો કરે છે:

“ક્લારા, હું આ પ્રોફેશનથી કંટાળી ગયો છું. મારે એક બાળક બનીને દુનિયા ભમવી છે. મને સાચું સુખ જોવું છે, જાણવું છે, માણવું છે.”

ને બસ પછી લાંબો વિચાર કર્યા વિના એક નાનકડી બેગ, ડાયરી-પેન અને ‘To- See’ લિસ્ટ સાથે વર્ષોથી માંહ્યલામાં સંતાયેલું-દબાયેલું બાળપણ લઇ એ સફર શરુ કરે છે.

તેની લાઈફનું રિમોટ કંટ્રોલ થેમ્સમાં પધરાવી એક બાળક જેવી કુતુહલતા સાથે તે ચાઈના, આફ્રિકા, અમેરિકા જઈ (ગાલાના પેલાં અપેક્ષિત પ્રશ્ન સંગ્રહો) જેવાં ૨૧ બિન્દાસ્ત અનુભવો કરે છે ! દરેક અનુભવ તેને સુખની નવી જ વ્યાખ્યા આપે છે.

સફરમાં મળતી અને ખોવાતી દરેક વ્યક્તિનો તે ખુદ ક્લાયન્ટ બનીને સુખની ભૂખ મીટાવે છે. અને આખરે એ બધાં આનંદોની યાદગીરીનું પોટલુ લઇ (શાં માટે) સુપર-સ્પિડે ઘરે પાછો ફરે છે, ત્યારે તેને શું અને કેવું સુખ મળ્યું છે?

એ બધું જાણવું હોય તો બરોબર એક વર્ષ અગાઉ ૨૦૧૪માં આવેલી બે કલાકી ફિલ્મ: Hector in Search For Happiness જોવી આપણા સૌના સ્વાસ્થ્ય અને સુખાકારી માટે સારી છે.

હેક્ટર તરીકે સાફ-દિલવાળો સાયમન પેગ અને ગુલાબી-ગાલવાળી રોઝામંડ પાઈકે ખુશીના આંસુ સાથે હસાવ્યા હોય, ત્યારે હેપ્પિનેસની વ્યાખ્યા મેળવવા ‘ડીલ’દારી દોસ્ત સાથે આ ફિલ્મ જોવી એ પણ હેપ્પિનેસનો એક હિસ્સો જ છે. જો કે એવું ક્યાંય કહેવાયું નથી. એ તો જાતે જ સમજી જવાનું હોય ને?

મનો’Way’જ્ઞાનિક મોરલો:

“જિસે હમ ઢૂંઢતે થે ગાંવ-શહર ગલી-ગલી
કમબખ્ત વોહ હમારે ઘરકે પીછવાડે મિલી.”

(Photo Credit: hitfix.com)

…તો એ નાનકડી ઘટના કાંઈક આ રીતે મોટો મોડ લે છે…

Google-Reunion Story

મુંબઈથી દિલ્હી આવેલી સેન્ટીમેન્ટલ સુમન તેના દાદાજી પાસે ઘરમાં પીળા પડી ગયેલાં પાનાંની એક જૂની ડાયરી લઇ આવી બેસે છે. દાદા તેમાંથી એક સેપિયા-ટોનવાળો ફોટો કાઢી બતાવે છે. જેમાં એક ઈમેજ એમની છે, ને બીજી વર્ષો પહેલા ભારત-પાકનાં પાર્ટીશન વખતે છુટ્ટા પડી ગયેલા બાળપણનાં દોસ્ત યુસુફની…

દાદા તો ફોટાની આગળ બનેલી ઘટના વર્ણવે છે, પણ સુમન ફોટા પાછળ રહેલી ઘટનામાં ડોકિયું કરવાની કોશિશ કરે છે. દાદાના એ બાળપણની યાદોમાં રહેલાં કેટલાંક કિ-ફેકટર્સને પકડે છે. પાકિસ્તાન, ભાગલાં, લાહોર, પત્થરનું મકાન, પતંગબાજી, મીઠાઈની ચોરી, મસ્તીવાળી સાંજ….
સુમન આવી સોનેરી સ્મૃતિને રિ-એક્ટીવેટ અને સંબંધોને રિ-યુનિયન કરવાનું નક્કી કરે છે. એટલે તેનું દિમાગ દોડાવવા ગૂગલ મહારાજના શરણે જાય છે.

ગૂગલ સર્ચિંગ દ્વારા એ જાણી લે છે કે યુસુફચાચા હજુયે હયાત છે, અને લાહોરમાં એમની એક મીઠાઈની દુકાન છે. “ફઝલ સ્વીટ્સ”
આવી ગૂગલિંગ કર્યા પછી સુમન એ ફઝલ સ્વીટ્સનો નંબર મેળવી ત્યાં ડાયરેક્ટ ડાયલિંગ કરે છે. અને પકડી પાડે છે સફેદ દાઢીવાળા યુસુફચાચાને……પછી ?- થોડાં અરસા પછીનું ફાસ્ટ ફોરવર્ડ દિલ્હીમાં…

…..યુસુફચાચા તેના પૌત્ર સાથે હાથમાં બેગ લઇ દાદાજીના ઘરના દરવાજે ઉભા છે.
એક તરફ યુસુફચાચાનાં મોંમાંથી “હેપ્પી બર્થડે યારાં” !!!! ને પછી હાથમાંથી બર્થડે ગિફ્ટ નીકળે છે, જ્યારે બીજી તરફ સુમન અને દાદાજીની આંખોમાંથી આંસુઓ…

ને બસ એ બધાં જ…બહાર પડી રહેલાં વરસાદ સાથે અંદરથી પણ ભીંજાઈ રહ્યાં છે. છે ને સ્વિટ કરતા પણ ‘સ્વિટેસ્ટી’ ઘટના!!!?!?!?!…

દોસ્તો, ગૂગલ માટે ભલેને આ દોઢ વર્ષ પહેલાની એક બ્રાંડ-સ્ટોરી-એડ હોઈ શકે. પણ આપણા સૌ માટે તો ‘સોલ-સર્ચિંગનો ધક્કો જ રહેવાનું છે.

મીઠાઈક મોરલો:

” જે નોખું >સર્ચે< છે, તે અનોખું <સર્જે > છે.” મુર્તઝાચાર્ય (ઈ.પૂ. ૨૦૦૭).

ચેપ્ટર ચાચા !

Old Man & His Stick of Memories

શહેરમાં કૉલેજનું ભણતર પૂરું કરી, ફાઈનલ પરીક્ષા આપી એ લબરમૂછિયો છોકરો પોતાના ગામમાં પાછો ફરી રહ્યો છે. તેનામાં…

એક તરફ નવો જોશ છે, જોમ છે, હોંશ છે. કાંઈક કરવાની આશાઓ છે. ને બીજી તરફ કૉલેજમાં ન ભણાવાયેલી મજબૂરી છે, મજદૂરી છે, મોંઘવારી છે, મારામારી છે.

ટ્રેઈનમાં પણ જનરલ ડબ્બે જ મુસાફરી કરવાની હોવાથી ઉપડવાના અડધો કલાક પહેલા જ તેણે સ્ટેશન પર આવી જગ્યા રોકી લીધી છે. બારી પાસેની એક સીટ પર તેની સાથે બેગ પણ ગોઠવાયેલી છે. (કોઈક બીજું આવી આ જગ્યા પચાવી પાડે એ બીકે…સ્તો !)

ટ્રેઈન ઉપાડવાની થોડીક જ મિનીટ પહેલા એક બુઝુર્ગ ચાચા એક હાથે લાકડી પકડી તેની નાનકડી ટ્રંક સાથે સામેની સીટ પર ગોઠવાય છે. અને એ સાથે અત્યાર સુધી જગ્યા રોકી બેઠેલો મજૂર જેવો છોકરો ગાયબ થાય છે. ગાડી બધી રીતે, બધી બાજુથી ‘ગરમી’ સાથે હકડેઠઠ ભરાઈ ચુકી છે.

સમય પસાર કરવા એ ચાચા આ કોલેજીયન સાથે ‘આમ બાંતે’ કરવાનો પ્રયત્ન કરે છે. અડધો કલાકમાં તો, શહેરમાં ભણતી તેની પૌત્રીનાં લક્ષણોથી થઇ, કોલેજના આધુનિક શિક્ષણ પર ચર્ચા કરી ચુક્યા છે. (સાથે સાથે તેની ડૂચેદાર પીછોડીમાંથી સૂકાયેલી ખજૂર અને પતાસું પણ ઓફર કરી ચુક્યા છે.)

પણ સફરને સફરિંગ ગણી ચુકેલો આ કોલેજીયન કોઈની સાથે બહુ બોલતો નથી, કશુયે લેતો નથી. એ તો માત્ર પાછુ વાળે છે, તેના અડધો સે.મીનાં હોઠોની મજબૂરીવાળું તેનું અકારણ સ્મિત. (કેમ જાણે તેનામાં એ ‘બુઝુર્ગ ચાચા’ તરફ છૂપો અણગમો છે, દબાવાયેલી કોમી નફરત છે.?!?!?!)

ચાચાની અઢી કલાકની મુસાફરી હવે પુરી થવામાં જ છે. એમનું ડેસ્ટીનેશન આવવાને બસ થોડી મિનીટ્સ જ બાકી છે. એટલે તેઓ કોલેજીયનને ઉપર મુકાયેલી બેગ નીચે ઉતારી આપવા અરજ કરે છે. કોલેજીયન મહાપરાણે ઉભો થઇ પતરાની હળવી પેટીને અવાજ સાથે નીચે (ધીમેથી) પટકે છે. (કેમ ગુસ્સાથી વજન ન વધે?!?!? !!!)

પણ ત્યાં જ….

” બેટે, મૈ ઝ્યાદા પઢા-લિખા તો નહિ હૂં, પર કંઈ ચીઝોકો સમજ સકતા હૂં. અલ્લાહને તો હંમ સબકો ઇન્સાનિયત સે હી બનાયા હૈ. ન જાને કહાં સે હમ સબકે બીચ ક્યોં હેવાનિયત ગઈ હૈ?!?!? મોહબ્બત કા જવાબ મોહબ્બત નહિ રહાં. સફર કે દૌરાન તુમ્હે યું દિલ બંધ રખે હુવે દેખકર હંમે ભી અપની જવાની કે દિન યાદ આ ગયે.

માફ કરના બેટે…પર જવાની યુંહીં બેકાર ચલી જાયેગી, અગર યેહ દિલ ઇસ તરહ સે હંમેશા બંધ હી રહા તો…જિન્હોને હંમે પરાયા કર દિયા હૈ વોહ સબ વહાં ગદ્દીઓ પર બૈઠે તમાશા દેખ રહે હૈ ઔર હમ ઇસ તરહ ગાડીયોંમેં તમાશા બન બૈઠે હૈ…સમજના ઝરૂરી હૈ કી મોહબ્બત ઔર સિયાસત સાથ સાથ નહિ ચલ સકતે. સિયાસત ઉનકે લિયે છોડ દો. અપના કામ તો મોહબ્બત બાંટના હૈ…દિલ કો છૂના હૈ…”

થોડી વાર પછી કોલેજીયનને હવે…

એક તરફ સ્ટેશનનાં દરવાજે ટીકીટ ચેકર સાથે ન સ્વીકારાયેલી સૂકી ખજૂર-પતાસું વહેંચતા નીકળતા ‘પ્યારા ચાચા’ દેખાઈ રહ્યા છે…..ધીમે ધીમે..!! ને બીજી તરફ તેની આંખોમાં પસ્તાવાનાં આંસૂ ઉતરી રહ્યાં છે….ધીમે ધીમે…..

કોલેજના ૩ વર્ષમાં જે પાઠ ન ભણવા મળ્યો એનું પહેલું ‘ચેપ્ટર-ચાચા’ આ રીતે ખુલેલું જોઈ એ કોલેજીયન ખીલી રહ્યો છે.

– કથાકિરણ: આલોક પાંડે.
(Photo Credit: latimesphoto)

વધું ભાગે મા-બાપ એક બહુ મોટું પાપ કરે છે. એ કે…

પરીક્ષાઓના પરિણામ પછી….

• કોઈ કહે છે કે…“સાલું સમજણ નથી પડતી કે છોકરાંવને ક્યાં નાખવા- (ડિગ્રી કે ડિપ્લોમામાં?)”

• કોઈ બૂમો પાડે છે કે…“હાળું શિક્ષણની સિસ્ટમ જ એટલી ગૂંચવાળી છે કે બાળક કે વાલી નક્કી કરી શકતા નથી કે કેરિયરને ક્યાં બેસાડવું- (સાયકલ પાછળ કે કાર ઉપર?)”

• કોઈ બાપડો વંચના કરે છે કે…“ આપણા ખુદને જ સમજવાનો ટાઈમ નથી તો બાળકોને શું સમજાવીએ?”

સવાલો અનેક છે, તો જવાબો પણ અનેકાનેક છે. ચિંતા છે તો એની ચિતા પણ છે. ટેન્શન કાયકુ લેનેકા ભીડું?

તો પેશ હૈ…સિમ્પલ અને સાવ હટકે જવાબ મુર્તઝાચાર્યના ખુદના અનુભવોના પટારામાંથી….

થ્રી-ઈડિયટ્સના ફરહાન કુરેશીના અબ્બાજાને તો પછી કહ્યું’તું કે “જા બેટે તુજે જો ભી કરના હૈ વોહી કર. મેરી દુવાંએ તેરે સાથ હૈ.” પણ મારા વકીલ(ર) અબ્બાજાને મને વર્ષો પહેલા SSC પછી કહી દીધું’તું કે ‘જા દિકરા, તને જેમાં રસ હોય એમાં કૂદજે. જરૂરી નથી કે તું પણ મારી જેમ એડવોકેટ જ બને.” – ને બસ ત્યારથી બંદાએ નક્કી કર્યું’તું કે ‘અપૂન જો ભી કરેગા વોહ દિલસે કરેગા. હાથ તો સિર્ફ ઉસકા સાથ દેગા.”

સાયન્સમાં જબ્બર રસ એટલે એમાં મારી પહેલી છલાંગ. પણ ‘ઓવર કોન્ફિડેન્સના’ એક લેવલે મારાથી જ મારી ખુદની ટાંગ ખેંચાઈ ગઈ અને બારમાંમાં થયું બારમું. ગયા બારના ભાવમાં.

પણ..’વાલી’ઓ તો હતાં જ વ્હાલા. એટલે નિર્ણય લંબાવાયો… “હજુયે છૂટ છે…જે બનવું હોય તે બનજે. બસ ધ્યાન રાખજે કે બેધ્યાન ન બની જવાય.”
ને ત્યાર પછીની સ્ટોરીતો અમારા Yogesh Vaidya સર, Chinubhai સર, Shubha મેડમ, પ્રિ. Gemawat સર અને બીજાં કેટલાંય પ્રોફેસર્સની ટોળકીઓ જાણે છે. ભણવાની મસ્તી સાથે બિન- શૈક્ષણિક વૃતિઓમાં બિન્દાસ્ત બન્યો. રેન્કર પણ રહ્યો અને ઇન્ફોર્મેશનનું ટેન્કર પણ…કોઈ શક? પૂછ લીજીયે.

કારણ એટલું જ કે એ વખતે તો ઇન્ડિયામાં હજુ ઈન્ટરનેટને તેના લેબરરૂમમાંથી નીકળવાને ચંદ કલાકો જ થયાં હતા. ને છતાં તેનાથી થનારી અસરો, આવનારી તકો વિશે જાણવા પર મેં બ્રિટીશ લાઈબ્રેરીમાં અડ્ડો જમાવ્યો હતો. જેમાંથી ક્રિયેટિવિટીની નસ ફૂટી ને ગ્રેજ્યુએશન સાથે શરુ થયું મલ્ટીમીડિયાયુક્ત ગ્રાફિક્સ ડિઝાઈનનું ટ્યુશન.

ત્યારથી આજ સુધી સોફ્ટવેર્સ અને હાર્ડવેર્સના માર્કેટનો હું ૨૦ વર્ષીય સાક્ષી રહ્યો છું. છતાંય મને એવું લાગે છે કે હજુયે અધૂરો છું. ઘણું શીખવાનું બાકી છે. આ એજ ફેક્ટર છે જે મને અપડેટ રાખવાનું, કમાણી કરવાનું બળ પૂરું પાડે છે.

હવે તમને લાગે કે તમારા બાળકને (તમારું નામ નહિ) પણ ‘અટક’ સાર્થક કરવાની તક મળવી જોઈએ તો બસ….એમને ‘અટકમાં’ ન લેશો. એમને ખુલવા દેજો….ખીલવા દેજો.

મુર્તઝા પટેલનો ‘પેરેન્ટિંગ પંચ:

“વધું ભાગે મા-બાપ એક બહુ મોટું પાપ કરે છે. એ કે…બાળક માટે ‘સફળતા અને નિષ્ફળતા’ નામની સીમાઓ નક્કી કરે છે. ને બસ…યુદ્ધ ત્યાંથી જ શરુ થાય છે.”

#‎gujrati‬ ‪#‎careerguidance‬

આ મમી…મને કાયમ બોલાવે!

Murtaza_at_Pyramids

વર્ષો અગાઉ જ્યારે પહેલીવાર કેરો આવ્યો ત્યારે એક એક દોસ્તે પૂછ્યું કે “વ્હાય ડીડ યુ કમ ટુ કેરો?”- ત્યારે સિમ્પલી જવાબ આપ્યો: “બિકોઝ માય ‘મમી’ વોઝ કોલિંગ.”

હજારો વર્ષોવાળા ઈજીપ્તના પિરામીડઝ માટે લાખો લોકોએ કરોડો પાનાં ભરી લખ્યું છે ,ને લખી રહ્યાં છે. જ્યારે જ્યારે મને અહીં કાંઈક ખોવાયેલી ફીલિંગ્સ આવે છે, ત્યારે પિરામીડઝની પાસે પહોંચીને એની ભવ્યતા જોઈ લઉં છું, તેની દિવાલને ચૂમી લઉં છું, તેના મસમોટા પથ્થર પર જઈ બેસી જાઉં છું. 

એક અજીબ એહસાસ છે આ જગ્યાએ. આપણે માણસો ઘણી અજાયબ વસ્તુઓ બનતી જોતા આવ્યા છે, ને જોતા રહીશું, પણ એ જ બે પગવાળાં માનવો એ જ આ સુપર-હાઈપર પિરામીડઝ બનાવ્યાં છે!?!?! એ હજુયે માની શકાતું નથી.

હાળું ‘ઈમ્પોસિબલ’ શબ્દ અહીં કેમ સાચો પડી જતો લાગે છે?!?!? 

ભલાઈના ફટકાં મારતો એક અનોખો ‘બેટ’મેન !

Baltimore_Batman

Photo-source: (News.yahoo.com & Wto.com)

અમેરિકાના મેરીલેન્ડ રાજ્યના બાલ્ટીમોર શહેરમાં ૪૯ વર્ષનો લેની રોબિન્સન ઘણી મહેનત કરીને કરોડોપતિ બન્યો છે. તેની આ માલેતુજ્જારી પાછળ વિશ્વ-પ્રસિદ્ધ ફિક્શન કેરેક્ટરનો ‘ફટકો’ પણ શામેલ છે. જેને આપણે સૌ ‘બેટ’મેન તરીકે ઓળખીયે છીએ.

અઢળક ધનનો આ સ્વામી પૈસાની રેલમછેલ વચ્ચે પણ પસીનાવાળું ભલાઈનું અનોખું કામ કરે છે.

દર અઠવાડીયે લેની તેની બેટમેન-થીમવાળી કારમાં નીકળી બાળકોની હોસ્પિટલમાં પહોંચી સરપ્રાઇસ સાથે બેટમેનના માસ્ક્સ, ટોપી, શર્ટસ, યુનિફોર્મ જેવી પ્રાઈઝ આપે છે. આ એવાં બાળકો છે જેઓ લાંબા વખતથી બીમારીનો ઈલાજ કરાવી રહ્યાં છે.

હોસ્પિટલના પ્રાંગણમાં બાળકો સાથેના જલસામાં નર્સ-ડોક્ટર્સ પણ શામેલ થાય છે. એટલું જ નહિ, જે ચાલવામાં સમર્થ નથી એવાં બાળકોના બેડ પાસે પહોંચીને જાતે ગિફ્ટ્સ પણ આપી આવે છે. તેમને વ્હીલચેરથી બહાર લઇ આવી હલ્લા-ગુલ્લાંમાં શામેલ કરી દે છે.

ઘણીવાર તેની અનોખી કાર અને બેટમેનના સ્વાંગમાં ટ્રાફિક પોલીસે પકડ્યો પણ છે. પણ…બંદા તેની દિલદારીથી પોલીસમેનને પોલિશ્ડ કરી નાખે છે. તેનું કહેવું એમ છે કે…જે બાળકો મર્દાનગીના સ્વપનાં જુએ છે તેમને હકીકતથી આવી ખુશી આપવી એ ‘મેન’નું કામ છે. ભલેને એ પછી ‘બેટ’, સ્પાઈડર કે સુપરમેન હોય !

મેન(યીઆક) મોરલો: “બાળકોને ‘મેન’ની જરૂર છે, મેનર્સતો પછી આપોઆપ મળી જાય છે.” ખરું ને ?

તુમ બેસહારા હો?…..

“હસ કર ઝિંદા રહેના પડતા હૈ…અપના દુઃખ-સુખ સહેના પડતા હૈ,
રસ્તા ચાહે જીતના લંબા હો…દરિયા કો તો બહેના પડતા હૈ.”

દોસ્તો, તમારામાંથી કોઈકને ક્યારે એવું થયું છે કે……..

•=> કોઈક નિકટની વ્યક્તિ/ દોસ્તે તમને ‘લેના બેંક’ બનાવી તમને કાયમી `બનાવે રાખ્યા` હોય?

•=> આહ ! આખા બ્રહ્માંડમાં તમે જ માત્ર એક દુઃખી જીવ છો? અને આખી દુનિયાએ તમને એકલા પાડી નાખી છે?

•=> સંબંધોની બાબતમાં ‘કટી પતંગ’ બની ગયા છો અને કોઈક ઝાડ કે પત્રના શેડ નીચે ‘લટકી’ ગયા છો?

•=> સમાજને હમણાં જવા દો…કુટુંબમાં પણ તમારી પાવલી સંભળાતી નથી?

જવાબ જો::: દુઃખદ “હા………હા……..હા” હોય તો તમે આજે બરોબર જગ્યાએ આવી ગયા છો. કારણકે જે ગીત આજે હું શેર કરી રહ્યો છું એમાં ઉપરોક્ત દર્શાવેલા નાનકડા માનસિક રોગની દવા મળવાની છે.

જેનું નામ છે. (કાકા રાજેશ ખન્ના, નામે સાદી પણ ભડકદાર સિમ્પલ કાપડિયા અને અશોકકુમાર યુક્ત ફિલ્મ અનુરોધનું ગીત) “તુમ બેસહારા હો તો કિસી કા સહારા બનો.”

આ ગીત મને કંઈ એટલા માટે નથી યાદ આવ્યું કે થોડાં મહિનાઓ અગાઉ ગુજરી ગયેલા મન્ના ડેજી એ ગાયેલું છે. આ તો મારો અઠવાડિયે- પંદર દિવસે લેવાનો રેગ્યુલર ડોઝ છે. મન્નાજી તો બ્રાન્ડ-વેલ્યુ વધારી આપી છે.

જુઓ ભ’ઈ….એમાં દાદામુનીને બાળકો અને છોકરીઓ સાથે ગાતા જોવાના નથી. પણ તેમના ખુલ્લાં દિલે બતાવેલા મસ્તીભર્યા એક્સપ્રેશન્સ માણવાના છે. અને ગીતની પાછળ રહેલાં શબ્દોની જાણવાના છે. કેમ કે ખુશીઓને પાછી મેળવવાની દવા એ જ તો છે.: ‘બીજા ને મદરૂપ થવું.’

“કશ્તી કોઈ ડૂબતી પહોંચા દો…કિનારે પે,
તુમકો અપને આપ હી કિનારા મિલ જાયેગા”

મન્નાજી વિશે જ્યારે પોસ્ટ લખી હતી ત્યારે એમાં માત્ર આ ગીતનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો. એમાં દોસ્ત Keyur Savaliya એ એટલી બધી અધીરાઈ બતાવી કે…થોડું વધારે લખવાની જરૂર પડી જ ગઈ.

હવે એક વાત ૭૧૭ વાર કહેવાની જરૂર ખરી? જાવ ભાઈઓ-બૂનો જાવ. અહીં નીચે મુકેલો ૭: ૧૭ મિનીટનો વિડીયોનો સહારો લઇ લ્યો. કેમ કે…મન્ના કે મુનિદાદા વારંવાર નથી મળતા.

બાળકને ચોરી કરતા શીખવજો…..

Soft_Pillow_in_Plane

“અબ્બાજાન, આ નાનકડો તકિયો કેટલો સોફ્ટ અને ફાઈન છે, ને? જો આપણે ઘરે લઇ જઈએ તો હું તો દરરોજ એના પર જ માથું મુકીને સુઈ જાઉં.”

– પ્લેનની એક સફર દરમિયાન મારા નાનકડા દિકરાએ મને આવા એક લલચામણા સવાલ સાથે ઈમોશનલ ઓફર મૂકી.

“અબ્બાજાન, જલ્દી કરો ને. થોડીવારમાં તો આપણે લેન્ડિંગ કરીશું. પછી પેલા આંટી આવશે તો તકિયો પાછો લઇ જાશે અને આપણને લેવા નહિ મળે. ચલો લઇ લો !…………..ઓકે હું લઇ લઉં?. પછી તમે એને આપણી હેન્ડબેગમાં મૂકી દેજો. કોઈને ખબર નહિ પડે.”

– દિકરાની એ ખુશી તો જાણે મારા માટે લાકિંમતી હતી. એટલે જ પ્લેનની સીટ પર રહેલા એ નાનકડા અને સોફ્ટ તકીયામાં અમારા બંનેનું દિલ અને મગજ ભરાઈ ગયા હતાં. પણ એક તરફ લેવાની (કે ચોરવાની?) નાનકડી લાલચ અને બીજી તરફ એક માસૂમની માંગણી વચ્ચે અજીબ કશ્મકશ રચાઈ. – એમાં આખરે જીત્યું કોણ?

“મારા પ્યારા બચ્ચા ! આવો જ મજ્જાનો તકિયો તારા માટે હું દુકાનેથી ખરીદીને લાવી આપીશ. પણ જો આજે આ તકિયો આ રીતે પૂછ્યા વગર (ચોરી કરીને) લઇ જઈશું તો કદાચ તને સુવામાં મજા આવશે. પણ એ જોઈ મને ઊંઘ નહિ આવે. કેમ કે તેના પર મને દરરોજ એવું વંચાશે: ‘ચોરેલો તકિયો.’ – હવે તું જ બોલ કે તારા અબ્બાજાન સુઈ નહિ શકે તો તને ગમશે?”

“નહિ અબ્બા…..”- જવાબથી દિકરાએ મારા ગાલ ભીના કરી દીધા. આંસુઓથી નહિ પણ તેની નાનકડી અને સોફ્ટ કિસથી….

માસૂમ મોરલો:

બાળકને ચોરી કરતા શીખવજો. યેસ! વસ્તુઓની નહીં, પણ ઈન્સાનના દિલોની. પછી જુઓ કશાયની ખોટ નહિ પડે.

“તુજે મૈ વિદા કરતા હું.. અલવિદા નહિ…”

Taher-Maimoona

“વાહ, આજે પણ એક એવા શ્રવણને જોઈ રહ્યો છું જે હજુયે તેના મા-બાપને બંને હાથોથી ઊંચકીને જાત્રા કરાવે છે.”

લગભગ ૯ વર્ષ અગાઉ મેં જ્યારે મારા એક પરિચિત ભાઈને તેના વૃદ્ધ માતા-પિતા સાથે અહીંની એક મસ્જીદની અંદર જતી વખતે આ ‘દેશી કટ’ મારી ત્યારે એ ખબર ન પડી કે દિકરા પર તેની શું અસર થઇ હશે.

પણ વ્હિલચેર પર બેસેલા ૮૪ વર્ષિય શાંત લાગતા ડોસા-પિતાએ ધીમેથી મોં ઊંચું કરી મારી સામે સ્માઈલ આપી ફકત એટલું કહ્યું: “ઓહ ! તો તમે પણ શ્રવણ વિશે જાણો છો, એમ?!?!?”

બસ એ હતી મારા સૌથી નવયુવાન વૃદ્ધ તાહેરદાદા સાથેની મારી પહેલી મુલાકાત.

ત્યારે તો એમની ‘કબ્રમેં પાંવ લટકાયે બૈઠે હુવે હૈ હમ’ જેવી સ્થિતિ જોઈ વસવસો કરવાના બહુ લાગણીવેડાથી દૂર રહ્યો. એટલા માટે કે તેમના દિકરા સાથે જ થોડી પરિચિતતા હોય તો આ બચારા ડોસાની ઓળખાણ પણ કેટલી?~?~?~

પણ..પણ..પણ…દોસ્તો, માનવ સંબંધોની રહસ્યતા એવી હોય છે કે..ક્યારેય કોઈનો ચહેરો પણ ન જોયો હોય અને એમના કૂલા સાફ કરવા પડે છે…

તાહેરદાદાની સાથે પણ કોઈક અજાણ્યો એવો રિશ્તો કે સિરસ્તો જોડાયેલો હશે. પછી તો અમારી દોસ્તીનો દૌર એવો જામ્યો…એવો જામ્યો કે…તેમને એમના મોટા બાળકો કરતા પણ સૌથી વધારે લાગણીઓ શેર કરવાનો મોકો એમને મારી સાથે પાછલાં ૯ વર્ષમાં મળ્યો છે.

એક જમાનામાં શરૂઆતમાં મુંબઈના ભાંગવાડી સિનેમામાં કેમેરા ઓપરેટર તરીકે અને પછી પ્રોફેશનલ કોર્પોરેટ ફોટોગ્રાફર તરીકેની કેરિયર જમાવી ચુકેલો આ તાહેર જાવી નામનો ‘બુઢ્ઢો’ તેની લાઈફની અનેકાનેક બ્લેક-એન્ડ વ્હાઈટ-રંગીન યાદો, વળાંકો, ઘટનાઓ, સંબંધો. સફરો, ‘સફરિંગ’ની લાગણીઓનો ધોધ એમણે મારા પાડોશી બની વહેવડાવ્યો છે.

મજાની વાત એ બની કે…એમની યુવાનીમાં તેમની સાથે જોડાયેલાં કેટલાંય એવા રિશ્તે-નાતેના નેટવર્ક્સ મારી સાથે પણ સચોટ રીતે સંકળાયેલાં મળી આવ્યા ત્યારે આ રંગીલા દાદુને થઇ આવ્યું કે હું તેમનું ખોવાયેલું બાળપણ બની પાછો આવ્યો છું. સમજો કે તેમણે જોયેલી અદ્દલ ઘટનાઓ અને મારી વર્ણવાયેલી મુદ્દલ યાદોનું બેશુમાર બ્રિજીંગ!

ભૂતકાળી ચિત્કારો, વર્તમાનકાળી ચર્ચાઓ અને ભવિષ્યકાળી ચિંતાઓ સાથે આ ૯ વર્ષોમાં અમે બેઉ દોસ્તોએ એક-મેકના ફેમીલી મેમ્બર્સ સાથે નાનકડું ગ્રુપ બનાવ્યું. જેમાં નાખવામાં આવ્યુ એમના જમાનાની પુરાણી કવિતાઓ, વાર્તાઓ અને કલાસિક સોંગ્સનું મોંણ….જે આજે અમને ચાહે એવી ગરમાગરમ ખુશીઓની રોટલી ઉતરાવી આપે છે…

પણ..પણ..પણ..ડઝનેક શહેરોમાં વર્ષો જીવી ચુકેલો મારો પ્યારો આ તાહેર દોસ્ત મારી પાસેથી (કમબખ્ત એ પણ વેલેન્ટાઈન ડે પહેલા જ) વિદાય થઇ કમ્પાલા (યુગાંડા)માં એમના નાના દિકરા સાથે સ્થાઈ થઇ રહ્યો છે. મારી ‘ના’ આગળ તેઓ હાર્યા નથી. પણ એમની વ્હાલી લાઈફ-ટાઈમ ગર્લ-ફ્રેન્ડ એવી પત્ની મૈમુ‘ના’ની તબિયતને કારણે શરણું સ્વીકારી લીધું છે.

મહિનાઓ અગાઉ બંધ કરેલી એમની બ્લડ-પ્રેશરની ગોળીઓનું પેકેટ ગઈકાલે એમની બેગમાં મજબૂરીથી મુક્યું ત્યારે મારાથી ખુલ્લી ધમકી અપાઈ ગઈ છે.

તાહેર દદ્દુ, તુજે મૈ વિદા કરતા હું.. અલવિદા નહિ. તુજે જલ્દી વાપસ આના હોગા વરના…!” જોઉં છું હવે આ દોસ્ત મને ક્યારે પાછો મળે છે.

…મારી ખુશીઓનો પતંગ આજે આ રીતે હિલોળે ચડ્યો …

Masjid_Nabavi

Masjid_Nabavi

Kabatullah_Makka

Kabatullah_Makka

“કદમોંને ઉનકી ખાક કો કુંદન બના દિયા,
મીટ્ટી ભી કીમિયા હૈ, મુહંમદ કે શહેરમેં.”

દરેક મુસલમાનની અદમ્ય ઈચ્છા-નિયત હોય છે, કે તેની ઝીંદગીમાં કમસે કમ એક વાર મક્કા-મદીના તરફ હજ કે ઉમરાહ કરવા જાય. ગયે વર્ષે (૨ મહિના અગાઉ) અમારા પડોશીને જ્યારે અમે હજ માટે વિદાય કર્યા ત્યારે અમારા તરફથી કાબા-શરીફમાં “દોઆમેં યાદ કરના’ કહી અરજ કરી કે અમને પણ મક્કા-મદીના તરફ આવવું જલ્દી નસીબ થાય…

અને વર્ષોમાં નહિ…માત્ર ચંદ દિવસોમાં (એમની દોઆ થકી પણ)…અમારૂ નસીબ સુપેરે જાગી ઉઠ્યું. ઇન્ડિયા આવવાની ટિકિટના પેકેજમાં ૩ દિવસની ત્યાંની વિસા પણ બોનસ સ્વરૂપે મળી ગઈ. અને પરિવાર સાથે એ જમીન પર પગ મુકવાનું નસીબ થયું.

જ્યાં વર્ષભર લાખોનો લોકોનો તાંતો રહેતો હોય ત્યાં હજના બીજા જ મહિને લગભગ નહીવત ભીડ રહેતી હોય છે. તેવા સમયે અહીં આવી ઈબાદત કરવાની તક મળે ત્યારે…‘માનસ’ કેવી ખુશી મહેસૂસ કરે એ માટે લખાણમાં શબ્દો નથી આવતા.

બાળપણથી જેને અસંખ્ય ફોટોઝમાં જોતા આવ્યા હોઈએ એવા લીલા ગુંબજ અને ઉંચા મિનારાને મદીનાની આ (મેં લીધેલા ફોટોમાં) નબવી-મસ્જીદને રૂબરૂ જોઈ તેની અંદર નમાઝ પઢવાની અને તે બાદ મક્કામાં આવી કાબા-શરીફને જોઈ તેની સામે રાતભર તવાફ (ફરતા રહી ઇબાદત) કરવાની તક મળી ત્યારે ઇન્સાન ખુદાની આગળ શું છે? એ કાયમી સવાલ ઉભો રહે છે. એટલે જ તો કહેવાયું છે કે…

“સબ તો ઝૂકે હુએ હૈ ખાના-એ-કાબા કે સામને,
કાબા ભી ઝૂકા હુઆ હૈ મુહંમદ કે શહેરમેં.”

આધુનિક બનેલા મક્કા શહેરની એક હાઈપર સ્ટ્રકચર, સુપર રોડ-વ્યવસ્થા અને સુપર ચોખ્ખાઈ સાથે ‘મદીને કી ગલીયાં’માં કાયદો અને વ્યવસ્થા એટલી જ સુઘડ સિસ્ટમમાં જોઈ ત્યારે બોલાઈ જવાયુ કે…”

“ઢૂન્ઢા ખુદા કો ઢૂન્ઢનેવાલોં ને હર જગહ,
લેકિન ખુદા મિલા હૈ, મુહંમદ કે શહેરમેં.”

એ શહેરેનની માટીઓને હૈય્યે વસાવી મિલાદુન્નબીના અવસર પર…આપ સર્વેને ઈદે મિલાદની મુબારકબાદી !

(મારી ખુશીઓનો પતંગ આજે આ રીતે હિલોળે ચડ્યો છે દોસ્તો!)

ક્યાંક આપણી માછલી ધૂળમાં તો તરતી નથી ને?

father-son-fishing

શહેરથી દૂઉઉઉઉર એક ફાર્મ-હાઉસની નજીક આવેલી નદીમાં મિલિયોનેર પિતા તેના પાંચ વર્ષના નાનકડા દિકરાને પહેલી વાર માછલી પકડવા લઇ ગયા. 

સ્કૂલની દુનિયાથી ઘેરાયેલા એ નાનકડા બાળકને ‘માછલી પકડવા’નો આજે પહેલો પ્રેક્ટિકલ (અનુભવ) હતો, એટલે નદીનો પટ, પાણી, તેમાં પડતા વિવિધ પ્રતિબિંબ, ખુલ્લું આકાશ….તેની કુતુહલતાની દુનિયા ખોલી રહ્યું હતું.

પિતાએ તો કિનારે નાનકડી બેઠક જમાવી માછલી પકડવા હૂક પાણીમાં નાખ્યો. તે જ વખતે દિકરાએ પણ પ્રશ્નનો બીજો અદ્રશ્ય હૂક પિતાના મગજમાં નાખ્યો: 

“હેં પપ્પા ! આ માછલી પાણીમાં કઈ રીતે તરે છે?”

“હમ્મ્મ્મ…બેટા ! મને ખબર નથી હાં.” –કહી પપ્પાએ હૂક તરફ ધ્યાન પરોવ્યું. પણ થોડી જ ક્ષણો બાદ ફરીથી બીજો પ્રશ્ન-હૂક માથે ફેંકાયો. 

“પપ્પા ! આ આસમાન બ્લ્યુ શાં માટે દેખાય અને પાણીમાં તેનો રંગ ભૂરો કેમ બની જાય છે?”

“મારા દિકરા! તારો સવાલ તો મજાનો છે. પણ હું તને સમજાવી નથી શકતો. સોરી ડિયર !” – પ્રશ્નમાં હજુયે રંગ છે એમ સમજી થોડી વધુ ક્ષણો બાદ બાળકે ત્રીજો હૂક નાખ્યો.

“તો હેં પપ્પા મને એમ તો જણાવો કે…પેલી નાનકડી બોટ પાણીમાં કઈ રીતે તરી શકે છે અને મારી કાગળની નાવડી થોડી જ વારમાં કેમ ડૂબી જાય છે?”

“ઓહ્ફો મારા વ્હાલા! પ્લિઝ મને માછલી પકડવા દઈશ કે….” – 

“સોરી સોરી…ડેડી ! તમને મારા સવાલોથી ન ગમતું હોય તો હવેથી હું નહીં પુછું…બસ ! પણ તમે આમ દુઃખી ન થશો. પ્લિઝ.”

“ઓહ માય ચાઈલ્ડ ! આઈ એમ સો સોરી કે હું તને જવાબ નથી આપી શકતો. પણ દિકરા તું સવાલ કરવાનું ચાલુ રાખજે. તારી સાથે હું પણ કાંઈક શીખી શકીશ. ચાલ આજે બીજે ક્યાંક જઈએ…”

સવાલોના સુખ…અને જવાબો ન આપી શકવાના દુઃખનું કોમ્બો-પેક લઇ પપ્પા અને બેટાએ ‘પેક-અપ’ કરી ઘરની ડેકોરેશન તરીકે બનાવેલી લાઈબ્રેરી તરફ પહેલી વાર સફર શરુ કરી….

માનસિક મોરલો:

“જો જો ક્યાંક આપણી ‘માછલી’ લાઈબ્રેરીની ધૂળમાં તો બેસી નથી ગઈને?”

શું તમને એવા કાંકરા લેવા ગમશે?

Small_Stones_Diamonds

આરબી સંત ઝૂલકરનૈન તેમના શાગિર્દો (શિષ્યો) સાથે એક વાર સફર પર નીકળ્યા. મજલ લાંબી હતી એટલે તે સૌ સમયાંતરે કોઈક મુકામ પર આરામ કરી આગળ વધતા.

રાત શરુ થઇ. ચાલતાં-ચાલતાં અચાનક એક જગ્યાએ જમીન પર સૌને પગમાં નાનકડાં કાંકરાઓ ભોંકાવા લાગ્યા. અંધકાર એટલો ઘોર હતો કે આગળ ચાલવાની સાથે સાથે એક-બીજાંના ચહેરાઓ પણ જોવું મુશ્કેલ બન્યું.

ત્યારે જનાબ ઝૂલકરનૈને સૌને થોડાં સમય પૂરતું રોકાઈ જવાનું તો કહ્યું પણ સાથે સૂરજ ઉગે એ પહેલા જ આ જગ્યા છોડી દેવાની ઈચ્છા દર્શાવી.

શાગિર્દો તો થયા પરેશાન. તેઓને આવા નોકીલા કાંકરાવાળી જમીન પર શાં માટે રોકાઈ જવાનું કહ્યું હશે એ જાણવા તેમણે ઝૂલકરનૈનને પ્રશ્ન કર્યો. “જનાબ ! આવા કાંકરા-પથ્થર અમે અમારી ઝિંદગીમાં ક્યારેય અનુભવ્યા નથી. આ જગ્યાનો રાઝ શું છે?”

દોસ્તો, આ કાંકરાઓ જે લેશે એ સૌ પસ્તાશે. અને જે નહિ લે એ પણ પસ્તાશે.” – સંતનો જવાબ સાંભળી સૌ લોકોમાં એક રહસ્યનું મોજું ફરી વળ્યું.

કેટલાંક શાગિર્દોએ કુતૂહલવશ થઇ સંતની વાત માની કાંકરાઓને હાથમાં લઇ પછી રૂમાલમાં ભરી લીધા. એમ માનીને કે કાંઈક ન લેવા કરતા લઈને પસ્તાવું સારું.’

જ્યારે બાકીના શાગિર્દો… જેઓને આવી બાબત કાંકરીચાળા જેવી લાગી. તે સૌએ એમ માન્યુ કે…‘હાથમાં ખોટો વજન લઈને પસ્તાવુ એ કરતા ન જ લેવામાં શાણપણ છે.’ – આરામ ફરમાવી કાફલો પ્હો ફાટે એ પહેલા જ મંઝિલ તરફ આગળ ચાલ્યો.

સવારના પ્રથમ કિરણ સાથે ફરીવાર જનાબ ઝૂલકરનૈને સૌને થોડી વાર માટે રોકાઈ જવાનું કહ્યું. પછી ફરમાવ્યું: “જે લોકોએ રાતવાસો દરમિયાન કાંકરાઓ ભેગા કર્યા છે, તે સૌ હવે પોતાની પોટલી ખોલી જોઈ શકે છે.”

ઓહ ! પણ આ શું!!!!! કાંકરા લાગેલા એ પથ્થરો તો હિરા હતાં.

જે લોકોએ ગમ્મત ખાતર થોડાંક લીધાં હતાં તે સૌને વસવસો થયો કે…અમે આટલા ઓછાં જ કેમ લીધાં?!?!? જો હજુ વધારે લીધાં હોત તો??!!?!!!….જ્યારે જેમણે કાંકરા સમજી ન લીધાં તે સૌ તો એવા પસ્તાયા કે…તેમની પાસે માત્ર આંસુ જ હતાં.

હિરા-માણેક મોરલો:

‘જ્ઞાનનું પણ એવું જ છે. લઈએ તો પણ પસ્તાવું પડે અને ન લઈએ તો…..આહ ! ઘણું જ…’

ભવિષ્ય તો…અહીં છે….આ રહ્યું !

Future is Here...Now !

“The Future is Here Now. Let’s Shape It.” – 

“જે લોકોએ ભૂતકાળને સમજ્યો છે તેઓ ભવિષ્યની ચિંતાને ચિતામાં નાખી વર્તમાનમાં ચિંતામુક્ત જીવે છે. કલ કિસને દેખા હૈ…જો હૈ વોહ અભી હૈ…ઇસ લીયે એશ કો કેશ કર લો.”

(આ ઉપરના ક્વોટ્સ કયા મહાપુરુષો એ કીધા હશે એની મને તો જાણકારી નથી એટલે હાલ પૂરતું મારાથી કોઈકની પ્રેરણા દ્વારા મળેલો સમજી વાંચી લેવું. પછી સ્વીકારવું કે નહિ એ નિર્ણય જાતે લેવો.)

અ જમીન પર ટેકનોલોજીને ઘોળીને પી જનારા અસંખ્ય થઇ લોકો થઇ ગયા છે, અને રહ્યા છે. એની ભૂખ દરેકને પોતાની રીતે પચાવવાની એક કુવ્વત પણ મળી છે. એટલું છે કે મળેલા જ્ઞાનની બક્ષીશને આધારે નિજાનંદમાં સુખી રહે છે. અંગત રીતે, યા ટિમમાં કોઈકને કોઈ રીતે દુનિયાને તેમનો ફાળો આપતા રહે છે.

સુપર ખુશ થવા જેવી બાબત છે કે એવા ખજાનાઓના તાળાની ચાવી આ ઈન્ટરનેટે બહુ સરળતાથી આપી દીધી છે. મબલખ માહિતીઓનો મહાસાગર આપણી આંગળીના ટેરવે મૂકી આપ્યો છે. મલ્ટીમીડીયા સ્વરૂપે આપણને મળતો જ જાય છે. એમાંથી શું લેવું, કેટલું લેવું કદાચ એ શીખવાનો વખત પાસે જ હોય છે. 

Thank You My Dear Info-Life !