નાઇલને કિનારેથી….

સમૃદ્ધિ…..વિચારોથી, વાણીથી, વર્તનથી, અનુભવથી!

Tag Archives: સાધુ-ચેલો

શું તમને એવા કાંકરા લેવા ગમશે?

Small_Stones_Diamonds

આરબી સંત ઝૂલકરનૈન તેમના શાગિર્દો (શિષ્યો) સાથે એક વાર સફર પર નીકળ્યા. મજલ લાંબી હતી એટલે તે સૌ સમયાંતરે કોઈક મુકામ પર આરામ કરી આગળ વધતા.

રાત શરુ થઇ. ચાલતાં-ચાલતાં અચાનક એક જગ્યાએ જમીન પર સૌને પગમાં નાનકડાં કાંકરાઓ ભોંકાવા લાગ્યા. અંધકાર એટલો ઘોર હતો કે આગળ ચાલવાની સાથે સાથે એક-બીજાંના ચહેરાઓ પણ જોવું મુશ્કેલ બન્યું.

ત્યારે જનાબ ઝૂલકરનૈને સૌને થોડાં સમય પૂરતું રોકાઈ જવાનું તો કહ્યું પણ સાથે સૂરજ ઉગે એ પહેલા જ આ જગ્યા છોડી દેવાની ઈચ્છા દર્શાવી.

શાગિર્દો તો થયા પરેશાન. તેઓને આવા નોકીલા કાંકરાવાળી જમીન પર શાં માટે રોકાઈ જવાનું કહ્યું હશે એ જાણવા તેમણે ઝૂલકરનૈનને પ્રશ્ન કર્યો. “જનાબ ! આવા કાંકરા-પથ્થર અમે અમારી ઝિંદગીમાં ક્યારેય અનુભવ્યા નથી. આ જગ્યાનો રાઝ શું છે?”

દોસ્તો, આ કાંકરાઓ જે લેશે એ સૌ પસ્તાશે. અને જે નહિ લે એ પણ પસ્તાશે.” – સંતનો જવાબ સાંભળી સૌ લોકોમાં એક રહસ્યનું મોજું ફરી વળ્યું.

કેટલાંક શાગિર્દોએ કુતૂહલવશ થઇ સંતની વાત માની કાંકરાઓને હાથમાં લઇ પછી રૂમાલમાં ભરી લીધા. એમ માનીને કે કાંઈક ન લેવા કરતા લઈને પસ્તાવું સારું.’

જ્યારે બાકીના શાગિર્દો… જેઓને આવી બાબત કાંકરીચાળા જેવી લાગી. તે સૌએ એમ માન્યુ કે…‘હાથમાં ખોટો વજન લઈને પસ્તાવુ એ કરતા ન જ લેવામાં શાણપણ છે.’ – આરામ ફરમાવી કાફલો પ્હો ફાટે એ પહેલા જ મંઝિલ તરફ આગળ ચાલ્યો.

સવારના પ્રથમ કિરણ સાથે ફરીવાર જનાબ ઝૂલકરનૈને સૌને થોડી વાર માટે રોકાઈ જવાનું કહ્યું. પછી ફરમાવ્યું: “જે લોકોએ રાતવાસો દરમિયાન કાંકરાઓ ભેગા કર્યા છે, તે સૌ હવે પોતાની પોટલી ખોલી જોઈ શકે છે.”

ઓહ ! પણ આ શું!!!!! કાંકરા લાગેલા એ પથ્થરો તો હિરા હતાં.

જે લોકોએ ગમ્મત ખાતર થોડાંક લીધાં હતાં તે સૌને વસવસો થયો કે…અમે આટલા ઓછાં જ કેમ લીધાં?!?!? જો હજુ વધારે લીધાં હોત તો??!!?!!!….જ્યારે જેમણે કાંકરા સમજી ન લીધાં તે સૌ તો એવા પસ્તાયા કે…તેમની પાસે માત્ર આંસુ જ હતાં.

હિરા-માણેક મોરલો:

‘જ્ઞાનનું પણ એવું જ છે. લઈએ તો પણ પસ્તાવું પડે અને ન લઈએ તો…..આહ ! ઘણું જ…’

Advertisements

મોહબ્બત…ખરેખર ક્યાંથી મળે છે?

Zen-Monks

એક માણસ ‘પ્રેમ’ શું છે એ જાણવા અને અનુભવવા એક ઝેન સાધુ પાસે આવ્યો.

“સાહેબ! બચપણથી હું અનાથ છું. પણ મારી મહેનત થકી આજે હું કરોડપતિ બન્યો છું. મારી પાસે અઢળક ધન-દૌલત છે. પણ ‘પ્રેમ’ શું છે એનો અનુભવ હજુ મને થયો નથી. આપ મને બતાવશો કે આ પ્રેમ કયાં, કેવી રીતે અને કેટલામાં મળે?- હું એને કોઈ પણ ભાવમાં ખરીદવા માંગુ છું.”

“ભાઈ, તું તો ઓલરેડી ‘પ્રેમ’ માં જ છે. મારી પાસે નકામો આવ્યો.”ઝેન સાધુ માત્ર એટલુંજ બોલ્યા.

“પણ સાહેબ!..એજ તો મને દેખાતો નથી. તો હું અનુભવ કરી કેમ શકું?” – માણસે પોતાની દુવિધા મજબૂત કરી.

“..તને પ્રેમનો અનુભવ કરવો છે ને? તો હું તને જ્યાં પણ લઇ જાવુ ત્યાં મારી પાછળ આવું પડશે. પણ મારી એક માત્ર શરત છે કે જ્યાં સુધી હું કાંઈ પણ ન બોલું ત્યાં સુધી તને પણ ચુપ રહેવું પડશે. પ્રેમને જોવાની અને અનુભવવાની મારી આ એક રીત છે.– જો મંજૂર હોય…તો ચાલ મારી સાથે.” –ઝેન સાધુ ચેલાને લઇ ચાલતા થયા.

સાધુ અને ચેલો… નદી-નાળા-જંગલ-સમુદ્ર કિનારો પાર કરતાં-કરતાં, કાંઈ પણ ખાધા-પીધા વગર કલાકો સુધી ચાલવા લાગ્યા. આખરે એક ખૂબ ઉંચા પર્વતની ટોચ પર પહોંચી ગયા. જ્યાંથી જાણે સમગ્ર વિશ્વ-શ્રુષ્ટિ દેખાતી હોય એવી જગ્યા (પિક-પોઈન્ટ) પર બંને એ  વિસામો લીધો.

એક અદભૂત દ્રશ્ય તેમની સામે ખડું હતું…જમીન, સમુદ્ર, પર્વતો, વૃક્ષો..કુદરતની હર તરેહની લીલા એમની નજરો-નજર હતી. ખાવા-પીવાનું કે સુવાનું ભાન ન રહે એવી એ જગ્યા હતી. બસ સમજો કે કુદરતની ચારે બાજુ મહેર હતી. સાધુ સાહેબ તો હજુયે ચૂપ હતાં જાણે પરમ આનંદમાં તલ્લીન. એમના ચેહરા પર કોઈ થાક કે અણગમો દેખાય નહિ.

પણ આ નવા નવા ચેલાશ્રી હવે ખરેખર અકળાવા લાગ્યા. પણ ગુરૂની શરતથી બંધાયેલા એટલે આ એમને ચૂપ રહેવુ અને સહન કરવુ જરૂરી હતું. તો પણ એની સીમા કેટલી? ભૂખથી-પ્યાસથી ચેલાજી હવે હાર માની ચુક્યા. સામે રહેલા દ્રશ્યને બાજુ પર મૂકી…કોઈ વાત કરવાને બહાને ગુરુને ફક્ત એટલું જ કહ્યું: “વાહ! શું સરસ દ્રશ્ય છે નહિ?….આપ શું માનો છો?”

“ભાઈ, તું જ્યાંથી આવ્યો હોય ત્યાં જ પાછો વળી જ. પ્રેમ મેળવવો તારા હાથની વાત નથી.” – સાધુ-ગુરુજી એ ઝટકો આપ્યો.

“અરે એમ કેમ?…હું તો આપની પાસે એ લેવા આવ્યો છું. એ લીધા વગર કેમ જઇ શકું?”- ચેલાજી એ ટેન્શન વ્યકત કર્યું.

“એ બરોબર. પણ જે ઘડીથી તું મને મળવા આવ્યો કે આ ઘડી સુધી મેં તને પ્રેમની સૃષ્ટિમાં ફરતો રાખ્યો. પણ બોલીને અંદરથી ‘પ્રેમ’ ન માણવાને બદલે તું એનાથી અળગો થઇ ગયો. હવે પ્રેમના બીજા ક્વોટા (હિસ્સા) માટે તારું મન ક્યારે તૈયાર થશે એ તો તું જ જાણે.”

એક દ્રષ્ટીએ જોવા જઈએ તો આવું આપણું પણ છે. ‘આઈ લાવ યુ!…બી માય વેલેન્ટાઈન…યુ આર માય વર્લ્ડ!…આઈ કાંટ લીવ વિધાઉટ યુ!…જેવા વાક્યોની પાછળ પડી…એક્સપ્રેસ કરી ને લવ મેળવવાનો અને આપવાની ઘડીઓ ગુમાવતા જઈએ છીએ.

નિલ’અંબર

દોસ્તો, આ કહાની પછી સૃષ્ટિને ઉપરથી જોવાનું મન તમને પણ થાય ખરું ને…તો પછી જોઈજ લ્યો અમેરિકાની નાસા સંસ્થા દ્વારા થોડાં વખત પહેલા સેટેલાઇટથી લેવામાં આવેલી અદભૂત પૃથ્વી પરિક્રમા… બેઠાં બેઠાં…